Feeds:
Posts
Comments

ධීවර සම්පත ගැන කතා කරන විට වසර ගණනාවක සිට මුලතිව් හි කෝකිලායි ධීවර ගම්මානයට හිමි වන්නේ සුවිශේෂී ස්ථානයකි. කෝකිලායි ධීවර ගම්මානය සුන්දර ගම්මානයක් වුවත් එහි ජීවත් වන ධීවරයන්ගේ ජීවිත නම් සුන්දර නැත.   

කෝකිලායි දූපතේ එක් පැත්තක ජීවත් වන්නේ මුස්ලිම් ජනතාවයි. තවත් පැත්තක ජීවත් වෙන්නේ දමිළ ජනතාවයි. ඒ ගම්මාන සියල්ලන්ටම මැදි වී ඇත්තේ කෝකිලායි දූපතේ පිහිටි ධීවර ගම්මානයයි. කතෝලික ජනතාවක් සිටින එම ගම්මානයේ සිටින්නේ වසර ගණනාවක සිට ධීවර කර්මාන්තයේ නිරත වූවන්ය. ඔවුන් බොහෝ දෙනෙකුගේ මුල් බිම් වන්​නේ මීගමුව ප්‍රදේශයයි. ඇතැම් අය කෝකිලායි ගම්මානයේ උපන් අය වෙති.   

කෝකිලායි ගම්මානය පසුගිය යුද සමයේ අතිශයින්ම ප්‍රහාරවලට ලක් වූ ගම්මානයකි. 1984 වසරේදී එල්.ටී.ටී.ඊ. ත්‍රස්ත ප්‍රහාරවලින් 40 දෙනෙක් පමණ මිය ගියහ. එහෙත් ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර හමුවේ වුවද එම ගම්වාසීන් ගම්මානය අත හැර ගියේ නැත. ගම්මානයට ඇතුළු වීමට නිසි මාර්ග පද්ධතියක් නොතිබිණි.

ඒ සඳහා එක්කෝ යාත්‍රාවක් හෝ බෝට්ටුවක් අවශ්‍ය විය. එහෙත් අද මාර්ගයක් ඉදි වී තිබේ. එහෙත් එම මාර්ගය නිසි නඩත්තුවක් කර නැත.

ගම්මානයේ සිට මීටර 500ක් පමණ දුරකින් කාපට් කළ මාර්ග ඉදි කර ඇත. ඒ දෙමළ ගම්මාන බහුල ප්‍රදේශවලයි. පසුගිය දිනවල උතුරු වසන්තය ක්‍රියාත්මක කළ ද කෝකිලායි ගම්මානයට ඒ වසන්තය උදා නොවුණේ සිංහල ගම්මානයක් නිසාවෙනි. ගම්මානයට ඇත්තේ එකම එක පාසලකි. එහෙත් පාසලේ අධ්‍යාපන කටයුතු පවත්වාගෙන යාමට ප්‍රමාණවත් ගුරුවරුන් සංඛ්‍යාවක් නොමැත. බොහෝ දෙනෙකු දුෂ්කර ගම්මාන නිසා සේවයට වාර්තා කරන්නේ නැත.

කෝකිලායි ධීවර ගම්මානයේ ධීවරයන් මුහුණ දෙන ගැටලු පිළිබඳව සොයා බැලීම සඳහා අපි පසුගියදා එහි චාරිකාවක නිරත වුණෙමු.

කෝකිලායි ශාන්ත ආනා ග්‍රාමීය ධීවර සංගමයේ සභාපති දමයන්ත ප්‍රනාන්දු මහතා මෙසේ අදහස් පළ කළේය.

අපි පාරම්පරික ධීවරයෝ. මම ඉපදුණෙත් මුලතිව්වල. හැඳුනුම්පතේ පවා එය සඳහන් වෙනවා. නමුත් අපේ ගෙවල්වලට අංකයක් හෝ ලියාපදිංචි ඔප්පුවක් නැහැ. අපි ඒවා ඉල්ලන්න ගියාම අපිව හඳුන්වන්නේ කල්ලතෝනි හැටියට.

මේ ගම්මානය අවුරුදු 90ක පමණ ඉතිහාසයකට හිමිකම් කියනවා.

සමහරු සිතන් ඉන්නේ අපි යුද්ධයෙන් පස්සේ මේ ගම්මානයට පදිංචියට ආවා කියලා. අපේ උප්පැන්න සහතික, හැඳුනුම්පත්වල පවා තිබෙන්නේ මේ ගමේ ලිපිනය. ඇතැම් අයගේ ඡන්දය තිබෙන්නේත් මෙහේ. අපි යුද්ධය දරුණුවට යන කාලේත් මේ ගමේමයි පදිංචි වෙලා හිටියේ. අපිට කිසිම සාධාරණයක් කරලා නැහැ මොන ආණ්ඩුවකින්වත්. දැන් උතුරු වසන්තය කියලා එකක් ආවා. මෙතන ඉඳලා මීටර් 500ක් ඈතින්. ඒත් ඒ වැඩසටහන මේ ගමට ආවේ නැහැ අපි සිංහල නිසා. අපි ග්‍රාමසේවක ළඟට ගියත් ප්‍රාදේශීය ලේකම් ළඟට ගියත් අධිකරණයට ගියත් ජාති භේද සලකනවා. කිසිම සේවයක් මේ ගමට හෝ ගමේ ජනතාවට කරන්නේ නැහැ. අපිත් මේ රටේ මිනිස්සු. අපිටත් සාධාරණයක් ඉෂ්ඨ වෙන්න ඕනෑ.

කෝකිලායි ගම්වාසීන් ජීවත් වන නිවාස

 

කෝකිලායි ගම්මානයේ ඇති එකම පාසල 

ගමේ පවුල් 400ක් විතර ජීවත් වෙනව. භූමිය වර්ග කිලෝ මීටර් 6ක වට ප්‍රමාණයක් තමයි. අපේ ප්‍රධාන ආදායම් මාර්ගය තමයි මේ ධීවර කර්මාන්තය. පිටින් එන ලොරිවලින් තමයි අපේ මාළු මිලදී ගන්නේ. ධීවර අමාත්‍යාංශය මගින් විවිධ නීති රීති ක්‍රියාත්මක කරනවා. අපිත් කැමතියි ඒවා ක්‍රියාත්මක කරනවට. නමුත් මේ ප්‍රදේශයේ සිටින ධීවර පරීක්ෂකවරයාගෙන් තමයි අපට නොයෙකුත් බලපෑම් එල්ල වෙන්නේ. ධිවර ගැටලුවක් ගැන කතා කරන්න ගියාම ඒවා කල් දම දමා මඟ හරිනවා. අපෙන් පළිගන්න වගෙයි හදන්නේ. සුළු වැරැද්දක් කළොත් අපිව කෙළින්ම නීතිය ඉදිරියට ගෙන යන්න තමයි බලන්නේ. ඒ වගේ ප්‍රශ්න ගොඩකට මුහුණ දීලා තමයි අපි මේ කර්මාන්තයේ යෙදෙන්නේ. පසුගිය කාලයේ බෝට්ටු ඔක්කොම අත්අඩංගුවට ගත්තා. අපේ සිංහල අයගේ බෝට්ටු 5ක් විතර දුන්නේ නැහැ. අනිත් සෑම අයෙකුටම ගත්ත බෝට්ටු නැවත දුන්නා.

ධීවර අමාත්‍යාංශයේ අධ්‍යක්ෂ ​ෙජනරාල්තුමාගේ ලිපියටවත් මේ නිලධාරියා සලකන්නේ නැහැ. ඔහු නීතිය තමන්ගේ අතට අරගෙන වගෙයි හැසිරෙන්නේ.

අපිට දැන් කලපුව තුළ ඕනෑම වෙලාවක ධීවර කටයුතුවල නිරත වෙන්න පුළුවන්. යුද්ධ කාලයේ නම් සීමා පැනවූවා. අවුරුදු 20ක් යන කම් අපි සතියට දවස් 2යි ධීවර කර්මාන්තයේ නිරත වුණේ. උදේ 6ට ගියොත් සවස 6ට කලින් නැවත එන්න ඕනෑ. යුද්ධ කාලේ ​අපි බොහෝ දුක් කරදරවලට මුහුණ දුන්නා. දැන් නම් සාමය උදාවෙලා තිබෙන නිසා එච්චර කරදරයක් නැහැ. රජයෙන් හෝ දේශපාලන අධිකාරියෙන් මොන සහන ආවත් මුලතිව් ධීවර කාර්යාලයෙන් පිටට ඒවා එන්නේ නැහැ. විශේෂයෙන් මේ කෝකිලායි ගම්මානයට ඒ බවට මෙතන ඉඳලා මීටර 500ක් ගියහම හොඳට සාක්ෂි තිබෙනවා. ඉස්සර​ මේ ප්‍රදේශයේ මහ කැලෑවක් තිබ්බේ. දැන් දමිළ ජනතාවට එහි ගස් කපලා නිවාස ඉදි කරලා දීලා තිබෙනවා. නමුත් අපි තාම ඉන්නේ මේ තහඩු ගහපු පැල්පත්වල. අපි ඉල්ලන්නේ මේ නිවාස හදලා නිවාසවල අයිතිය තහවුරු කරලා දෙන්න කියලා. අපේ නිවාසවලට බලපත්‍රයක් නැහැ. ඒවා කරලා දෙන්නේ නැහැ. මේ ප්‍රදේශයේ දැන් ජාති භේදය උග්‍ර වෙලා. මැති-ඇමැතිගොල්ලෝ කිහිප දෙනෙක් ආවා. උදව් කරන්නම් අපි. සහන දෙන්නම් කියලා ගියා. නමුත් කවුරුත් කරපු දෙයක් නැහැ. මාසෙන් දෙකෙන් කරලා දෙන්නම් කියලා යනවා. එච්චරයි.

ධීවර කටයුතුවලට විශාල බලපෑමක් තිබෙනවා. අපි ගොඩක් අල්ලන්නේ සාලයේ, හාල්මැස්සෝ වගේ කුඩා මාළු. ඒක අද නීති විරෝධී තත්ත්වයට පත් වෙලා. දැන් ධීවර පරීක්ෂක කාර්යාලය ප්‍රකාශ කරන්නේ අඟල් එකයි කාල, ඒකයි කාල (1 1/4 x 1 1/4) වගේ ප්‍රමාණයේ දැල් පාවිච්චි කරන්න කියලා. ඒවට බලපත්‍ර දෙන්නම් කියනවා. ඒවගේ ප්‍රමාණයක් ඇති කොටු දැලකින් සාලයෝ‌, හාල්මැස්සෝ අල්ලන්න පුළුවන්ද? අපි ඉල්ලන්නේ ඔය වගේ ප්‍රශ්න විසඳලා දෙන්න කියලා. ඒක නිසා අප පසුගිය කාලයේ දවස් 3ක් විතර ධීවර රස්සාවට ගියේ නෑ.

කෝකිලායි ගම්මානයේ පදිංචි රෝස්මේරි කැන්සිඩා ප්‍රනාන්දු මහත්මිය.

උපන්දා ඉඳලා ජීවත් වුණෙත්, අම්මලා ඉපදුණෙත් මෙහෙ. මේක මගේ පාරම්පරික උපන් ගම. යුද්ධ කාලයේත් අපි ජීවත් වුණේ මේ ගම්මානයේ. අද ජීවත් වෙන්න බැරි තත්ත්වයක් තමයි උදා වෙලා තිබෙන්නේ.

උතුරු නැගෙනහිර තියෙන ප්‍රධාන සිංහල ගම්මානයක් වෙලත් අපිට කුමන ආණ්ඩුවකින්වත් සහනයක් ලබා දුන්නේ නැහැ. දැන් මීටර් 500ක් දුර දෙමළ ගම්මානවලට නම් නිවාස ඉදි කරල දුන්නා උතුරු වසන්තය තුළින්. අපි ඉන්නේ තහඩු ගෙවල්වල. ලොකු හුළඟක් ආවොත් කොයි වෙලේ ඒවා කඩා වැටෙයි ද දන්නේ නැහැ. ගෙවල් තුළ මැස්සෝ, මදුරුවෝ පිරිලා කුඩා ළමයෙකුටවත් ඉන්න බැහැ. පුල්මුඩේට මෙතන ඉඳලා කිලෝ මීටර් 50 යි. නිවාස ඇමතිව සිටි සජිත් ප්‍රේමදාස මහත්තයා ඇවිල්ලා ඒ ගමේ නිවාස ඉදි කළා. මේ සිංහල ගම්මානයට එකම ගෙයක්වත් හදලා දුන්නේ නැහැ. අපි ඉතින් බලන් ඉන්නවා කොයි පැත්තකින් හෝ සහනයක් ලැබෙයි කියලා. නමුත් ලැබෙන පාටක් නම් පේන්න නැහැ.
අපේ දරුවන්ට ගමේ ඉස්කෝලයක් තිබුණත් ප්‍රමාණවක් ගුරුවරු නැහැ. දැන් මේ ගමේ ගොඩක් ඉන්නේ මීගමුවේ ඉඳලා ඇවිත් ගෙවල් හදාගත්ත අය. ප්‍රමාණවත් අධ්‍යාපන පහසුකම් නැති නිසා දරුවන්ගෙන් ගොඩක් අය මීගමුවේ ඉස්කෝලවලට යවනවා. එහෙත් නැති බැරි අයෙක් තමයි මේ ගමේ ඉස්​කෝලවලට යවන්නේ. යුද්ධයක් තිබුණත් අපි මේ ගම දාලා ගියේ නැහැ. අපි සියලු දෙනා සිංහල කතා කරන, කතෝලික බැතිමතුන්. මේ වටේම සිටියේ නාවික හමුදාව කඳවුරු බැඳලා. දෙමළ කියන කිසි කෙනෙක් මේ ගම්මානයට ආවේ නැහැ.

එ් නිලධාරීන් දන්නවා අපි ජීවත් වුණේ කොහොමද කියලා. ඒත් සීත කාමරවල කැරකෙන පුටුවල හිටපු අය දන්නේ නැහැ කොහොමද අපි ජීවත් වුණේ කියලා. දැන් තමා නීති රීති පනවලා අපිට අසරණ තත්ත්වයට පත් කරන්නේ.

පිරිමි අය ගිහිල්ලා රැකියාවේ නිරත වෙලා රැගෙන එන මාළු විකුණලා තමයි දරුවොයි අපියි ජීවත් වෙන්නේ. කාන්තාවන්ට කියලා ස්වයං රැකියාවක් කරන්න පහසුකම් නැහැ. මේ ගම්මානයේ තිබෙන්නේ ධීවර රැකියාව විතරයි. එක එක බලධාරීන් එනවා. ඇවිල්ලා බලලා මැනගෙන යනවා. ලබන මාසේ ගෙවල් දෙනවා. ඊළඟ මාසේ දෙනවා කියලා. නමුත් කටින් බතල විතරයි.

මේ ගම්මානය ඇතුළට ඒ පහසුකම් නැහැ. ගම්මානයෙන් පිට මීටර් කිහිපයක් ගිය අයට තමයි හැම පහසුකමක්ම දෙන්නේ. අපි අයිති මුලතිව් දිස්ත්‍රික්කයට. නමුත් මුලතිව් දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාලයෙන් කිසිම සේවාවක් ලැබෙන්නේ නැහැ. අපි සෑම කෙනෙකුටම වගේ ලිපි මගින් දැනුම් දුන්නා. නමුත් දිස්ත්‍රික් ලේකම් කාර්යාලයට ආවම එතනින් එහාට එන්නේ නැහැ. ඒගොල්ලෝ බලන්නේ අපට දැනටමත් ඉඩම් නැහැ කියලා එළවන්න තමයි. කොහොම වුණත් අපි මේ ගම දාලා යන්නේ නැහැ. දැන් මහවැලියෙන් කැමැතියි අපේ සංවර්ධන කටයුතු කරන්න. නමුත් ඒකට ඔවුන් අවසර දෙන්නේ නැහැ. මෙතන තිබෙන්නේ සිංහල, දෙමළ ප්‍රශ්නයක් බව පැහැදිළියි. අපි ඉන්න තැනට බලපත්‍රයක් ලබා දෙන්න කියලා හැමදාම ඉල්ලීම් කරනවා. නමුත් කෙරෙන්නේ නැහැ. කොටි ගහන කොට 1984 දී මට අවුරුදු 10 යි. අපි පණ බේර ගන්න දුවපු අතරේ ඔය දෙමළ කට්ටිය ආවා. එක පවුලක දරුවෝ 5 දෙනෙක් ඉන්නවා නම් ඒ හැමෝටම ඉඩම් දීලා නිවාස හදලා දීලා තිබෙනවා. නමුත් අපිට දරුවෙකුට තියා අම්මලාටවත් ඉන්න තැනක් නැහැ.

යුද කලබලවලට ඉස්සරවෙලා මෙහි ගෙවල් 62ක් තිබුණා. අපිට ස්ථීර බලපත්‍ර දෙන්න කිව්වා. නමුත් ලැබුණේ නැහැ. ඒ ගෙවල්වලට වරිපනම් ගෙවපු රිසිට් පත් පවා තිබෙනවා. නිලධාරීන් එනවා. බලනවා යනවා. ෆොටෝ ගහනවා. ඊට පස්සේ මුකුත් නැහැ. යුද්ධ කාලේ කිසිම රජයේ නිලධාරියෙක් හිටියේ නැහැ. අපේ පිහිටට හිටියේ යුද හමුදාවේ නිලධාරීන් විතරයි. එයාලට ලෙඩක් දුකක් වුණාම අපේ බෝට්ටු අරන් යනවා. අපිට කරදයක් වුණාම ඒ ගොල්ලන්ගේ බෙහෙත් තමයි අපට දෙන්නේ.

අපට තිබෙන තවත් ප්‍රධාන ගැටලුවක් තමයි ජල ප්‍රශ්නය. අපට මුහුදුබඩපත්තුව ප්‍රාදේශීය සභාව හරහා තමයි ජලය එන්නේ. අපෙන් මාසයකට රුපියල් 520ක් අය කරනවා. අපට දවස් දෙකකට වතුර ලීටර් 40ක් වගේ තමයි හම්බ වෙන්නේ. ඒක අපට කොහොමටත් ප්‍රමාණවත් නැහැ. සමහර අය වතුර ටික පවා අලෙවි කරන්න මෙහෙට ගේනවා. අපි ඉතින් ලීටර් 20ක් රුපියල් 20ක් වගේ මුදලක් ගෙවලා අරගනන්වා. ඒ ප්‍රශ්නය ඉතාම උග්‍ර වෙලා තිබෙන්නේ.

කෝකිලායි ගම්මානයේ පදිංචි නදීකා සෙව්වන්දි මහත්මිය.

අපේ පවුලේ 5 දෙනෙක් ඉන්නවා. ධීවර කර්මාන්තයෙන් ජීවත් වෙන්නේ බොහොම අමාරුවෙන්. රජයෙන් බෝට්ටු දුන්නාලු, බෝට්ටු එන්ජින් දුන්නාලු. අපට නම් කිසිවක් ලැබුණේ නැහැ. දෙන ඒවත් සමිති මට්ටමින් තිබෙන අයටම දෙනවා. මගේ මහත්තයත් අසනීපයෙන් ඉන්නේ. අපි ජීවත් වෙන්නේ මගේ තාත්තට තිබෙන ඔරුවෙන් ගිහින් මාළු අල්ලා. කාගෙන් හරි දැල් කෑල්ලක් කුලියට අරගෙන. අනික වතුර ප්‍රශ්නය උග්‍රව තිබෙනවා. සෑහෙන්න දුරක ඉඳලා තමයි වතුර ටික හරි ගේන්න ඕනෑ. මේ ඉස්කෝලේ ගුරුවරුන්ගේ හිඟකම නිසා ළමයින්ගේ අධ්‍යාපන කටයුතු පහතටම බැහැලා තිබෙන්නේ. අපි ඉල්ලන්නේ මේ ගෙවල් ටික හදලා අපේ වතුර ප්‍රශ්නය විසඳලා මේ දරුවන්ට අධ්‍යාපනය ලබන්න ක්‍රමයක් සලසන්න කියලා.

මමයි, සැමියයි, තාත්තගේ ඔරුවෙ ගිහින් උදේ පාන්දර දැල් එළලා දවල්ට එනවා. මොනවා හරි තියෙන දෙයක් උයලා කන්න. ආපහු රෑට යනවා. නැවත දැල බලන්න මාළු හරි කකුළුවෝ හරි දැලට අසුවෙලා තිබුණොත් ඒක විකුණලා තමයි ජීවත් වෙන්නේ.

මෙම ජනතාවට දින දෙක තුනක කාලයක් ධීවර කටයුතුවල නිරත නොවුණහොත් කිසිදු ආදායම් මාර්ගයක් නැත. ජල ගැටලුවත් රැකියාවට එල්ල වන තර්ජනයත් නිසා අසරණ වී සිටිති.

මෙම ජනතාවගේ ගැටලු විසඳීමට කවුරුන් හෝ ඉදිරිපත් විය යුතු නොවේද? කවදත් ඔවුන් ඡන්ම භූමිය අත් නොහැර එහිම ජීවත් වන ජනතාවක් බැවිනි. ඔවුන්ගේ ගැටලු පිළිබඳ ඕනෑකමින් සොයා බලා කඩිනමින් විසඳුම් සැලසීමට අදාළ බලධාරීන්ගේ අවධානය යොමු වේවා.

 

Advertisements

උබලාට ඕන නම් අපේ කුඹුරුවල වැඩ කරපල්ලා නැති නම් පව් නොදී මේ ගම්වලින් තොලොන්චි වෙලා පලයල්ලා…
 
 දහම් පාසලේ ළමයින් 146 ක් ඉගෙනගන්නවා තවමත් ශාලාවක් නෑ…
 
 ගමේ පාසලේ එකම උපාධිධාරියෙක්වත් නෑ…

‘ජනකපුර’ වැලිඔය සිංහල ගම් වැලේ එක් පුරුකකි. වැලිඔය සිංහල ගම්මාන යනු ත‍්‍රස්තවාදී යුද සමයේ උතුරු දකුණු මායිමේ පිහිටි ‘බැරියර්’ එකකි. එම ‘සිහළ’ තාප්පය බිඳගෙන කොටි ත‍්‍රස්තවාදීන්ට ඉදිරියට ඒමට කිසිලෙසකින්වත් ඉඩක් නොතිබිණි. ඒ වැලිඔය සිංහල මිනිසුන් කුසට අහරක් නොමැතිව හෝ ජීවිත පරදුවට තබා රට ජාතිය ආරක්‍ෂා කිරීමට හමුදාවන්ට සහාය වූ නිසාය. එහෙයින් වැලිඔය සිංහල ගම්මාන කොටි ත‍්‍රස්තවාදීන්ට හිසරදයක් වී තිබිණි.

විටින්, විට රෑ ජාමෙට එම ගම්මානවලට කඩා වැදුණු මිනීමරු කොටි ත‍්‍රස්තවාදීන් සිංහල වැසියන් පවුල් පිටින් කැති ගා දැමූ අවස්ථා ද බොහෝය. ම්ලේච්ඡු කොටි ප‍්‍රහාර හමුවේ දෙමවුපියන්ට දරුවන් අහිමි වූවා සේම දරුවන්ට දෙමවුපියන් අහිමි වූ පවුල් එම ගම්මානවල සුලබය. ම්ලේච්ඡු කොටි ත‍්‍රස්තවාදීන්ට බිලි වී මියගිය ස්වාමිපුරුෂයන්ගේ බිරින්දෑවරු අදට ද තම දරු පවුල් ජීවත් කරවීමට එම ගම්බිම්වල නොනිමි ජීවන අරගලයක පැටලී සිටිති. රට වෙනුවෙන් එහෙව් කැපකිරීම් කළ වැලිඔය, ජනකපුර සිංහල වැසියන් මේ වන විට උපන් බිමේ කල්ලතෝනි ගානට වැටී සිටින බව කියන්නට ලැබීම ද ජාතියේ අවාසනාවකි. එහෙත් සුදු පිරුවටවලින් පුල්ලි සඟවා ගත් කොටි රැළ ජනකපුර වැසියන් පීඩාවට පත් කරන අයුරු දැන, දැනත් හෙළිදරව් නොකර සිටීම ඒ මිනිසුන්ට කරන අසාධාරණයකි. එහෙයින් අපි වැලිඔය ජනකපුර ගමට ගොස් ඒ පීඩිත මිනිසුන්ගේ කප්පරක් ගැටලූ ගැන ඔවුන් සමඟ කතාබහ කළෙමු. දැන් අප කියන්න යන්නේ ජනකපුර වැසියන්ට අද අත්ව ඇති ඉරණම ගැනය.

මාඔය නිම්නය සංවර්ධන ව්‍යාපෘතියක් ලෙස වැලිඔය ව්‍යපාරය ආරම්භ වී ඇත්තේ 1983 වර්ෂයේදීය. ආරම්භයේදී නිකවැව දකුණ, වම සහ ඇතාවැටුණුවැව ගම්මාන බිහිකරමින් පොළොන්නරු දිස්ති‍්‍රක්කයේ දිඹුලාගල ප‍්‍රදේශයේ ජනතාව පදිංචි කර ඇත. පසුකාලීනව මේජර් ජනරාල් ජානක පෙරේරා මහතාගේ යුද සැලසුමකට අනුව මහවැලි ‘එල්’ කලාපය යටතේ වැලිඔය ව්‍යාපාරය පුළුල් කෙරිණි. එම ව්‍යාපෘතිය යටතේ ජනකපුර, හැළඹවැව, කිරිඉබ්බන්වැව වම, දකුණ, ඇහැටුගස්වැව, මොනරවැව, ගජබාපුර, හංසවිල, සපුමල්තැන්න, කල්‍යාණපුර එක පියවර, කල්‍යාණපුර තුන පියවර, නාමල්පුර ඇතුළුව තවත් ගම්මාන කිහිපයක් ආරම්භ විය. මේ වන විට වැලිඔය එල් කලාපය යටතේ සිංහල ගම්මාන විසි එකක් ආරම්භ වී තිබේ. එම සියලූ ගම්මානවල මෙරට විවිධ ප‍්‍රදේශවල සිංහල මිනිස්සු පදිංචි වී සිටිති.

කුලියාපිටිය, දුම්මලසූරිය ප‍්‍රදේශයෙන් ගොස් ජනකපුර ගමේ පදිංචි වී සිටින පැරැණිතම සාමාජිකයෙක් දැන් අප අසල සිටී. ඔහු නෙල්සන්ය. වයස අවුරුදු හැත්තෑ තුනකි. එහෙත් වයසට වඩා හේ වියපත්ය. දෙපයින් ඇවිදගෙන යෑමටත් අසීරු ගානය. ‘සැප’ කියන වචනයේ අරුතවත් නොතේරන තරමට ජීවිතයේ දුකම පමණක් වැළª නෙල්සන් මාමා මෙලෙසින් හෝ දකින්නට ලැබීම වාසනාවකි. එමෙන්ම ඔහු ජනකපුර පුරාවෘතයකි. එහෙයින් ජනකපුර ඉතිහාස කතාව අප කියනවාට වඩා නෙල්සන් මාමාගේ හඬින්ම ඇසෙන විට සංවේදී හදවත්වලට වඩාත් හොඳින් සන්නිවේදනය වේ. එහෙයින් දැන් අපි ඔහුට සවන්දී සිටිමු.

‘‘අපි තමයි මේ ගමේ මුල් පදිංචිකරුවො. සර්වෝදය හරහා තමයි අපිව මෙහෙට ගෙනාවේ. ජානක පෙරේරා මහත්තයා මූලිකත්වය අරගෙන මේ ගම ආරම්භ කළේ 1987 අවුරුද්දේ. ජානක මහත්තයාව සිහිපත් වෙන්න තමයි මේ ගමට ‘ජනකපුර’ කියලා නම තියලා තියෙන්නේ. ඒ කාලේ මේ ගමේ පවුල් හාරසිය අසූ හතරක් පදිංචි වෙලා හිටියා. ඒ සේරම සිංහල පවුල්. ඒ සන්දියේ නම් අපිට රජයෙන් හොඳට සැලකුවා. ගමේ පස් දෙනෙක් ඉන්න පවුලකට සෑම මාසයකම හාල් කිලෝ හැටයි, සීනි කිලෝ පහයි. රුපියල් දෙසිය විසි පහකුයි දුන්නා…’’.

‘‘ගමේ එක පවුලකට ගොඩ, මඩ ඉඩම් අක්කර තුනහමාරක් බෙදා දුන්නා. අපි ඒ සියලූම ඉඩම් අස්වැද්දුවා. ගම ආරම්භ වෙලා අවුරුද්දක්, දෙකක් යනකොට මේක තනිකරම සරුසාර ගොවිපොළක් බවට පත් වෙලා තිබුණා. අපේ දරුවො ගමේ පාසලට ගියා. හවසට හැම ගෙදරකම මිනිස්සු බුදුන් වඳින්න මේ පන්සලට එකතු වුණා. පිටගම්කාරයන් වුණාට මේ ගමේ මිනිස්සු අතර පුදුමාකාර බැඳීමක් තිබුණා. අපේ ගමට හෙණය පාත් වුණේ 1993 අවුරුද්දේ. එදා රෑ කොටි ගමට පැනලා අපේ උන් කිහිපදෙනෙක්ම මරලා දැම්මා. එදා කොටි වෙඩි තියලා දාලා ගිය අපේ උන්ව ඉස්පිරිතාලයකට ගෙනියන්න වාහනයක් තිබුණේ නෑ. වෙඩි වැදුණු එක දරුවෙක් ලේ ගිහිල්ලම මැරුණා. ඒ සිද්ධිය මතක් වෙනකොටත් දුකයි. ෂෝක් කෙලි පැටියා…’’ නෙල්සන් මාමාගේ හීන් හඬ නැවතිණි. අප දෙසට එල්ල වී තිබුණු ඔහුගේ දෙනෙත් අප වටා රොක්ව සිටි ගමේ කාන්තාවක් අසල නතර විය.

‘අර ඉන්නෙ ඒ නැති වෙච්ච දුවගේ අම්මා…’ නෙල්සන් මාමා නැවත කතා කළේය.

මම ඇය අසලට ගියෙමි. දියණියගේ අකල් වියෝව මතක් කිරීම තවමත් ඇයව හඬවන්නක් බව කඳුළු දිලිසෙන දෙනෙත්වලින් මම දුටිමි. ඒ උණු කඳුළු කැට දෙකොපුල් තෙත් කිරීමට මත්තෙන් මම ඇයට කතා කළෙමි.

අම්මගේ නම…
‘අනුලාවතී…’
වයස…
‘පනස් හතයි…‘
දුවට මොකද වුණේ…

‘‘අනේ මහත්තයො මගේ දුව නැති වුණේ ලේ ගිහිල්ලා වැඩිකමටමයි. තුවාල වෙලා ටික වෙලාවකින් හරි ඉස්පිරිතාලයකට ගෙනිච්චා නම් අදත් මගේ කෙල්ල ජීවතුන් අතර. එදා රෑ ගමට කොටි ඇවිත් කියන කෑගැහිල්ලට මගේ කෙල්ල ගෙයි මුල්ලෙ හැංගුණා. එතකොට අපිට තිබුණේ පුංචි මැටි ගෙයක්. කොටි බිත්තිය කඩලා අත් බෝම්බය ගේ ඇතුළට විසි කරලා තිබුණේ කෙල්ල ළඟටමයි. දුවට හොඳටම තුවාල වුණා. කොටි ගහලා ගියාට පස්සෙ අපි දරුවා උස්සගෙන මේ පන්සලට ආවා. එතකොට මේ පන්සලෙත් මේ විදිහට ගොඩනැඟිලි නෑ. ටකරන් මඩු දෙකක් තිබුණේ. දැන් ‘හමුදා වාහනයක් එයි… එයි…’ කියලා බලාගෙන හිටියා ආවේ නෑ… පාන්දර යාමේ මහා හයියෙන් හූ තුනක් කියලා මගේ දරුවා ඇස් පියා ගත්තා. උදේ ආපු ට‍්‍රක් එකෙත් තුවාල වෙච්ච හමුදාවේ අය පටවගෙන ගියා මිසක් සාමාන්‍ය තුවාලකාරයන් අරගෙන ගියේ නෑ. හවස තමයි මගේ දුව ඉස්පිරිතාලයට අරගෙන ගියේ. දොස්තර මහත්තයා බලලා කිව්වා මේ ළමයා මැරිලා තියෙන්නෙ ලේ ගිහිල්ලා වැඩිකමට කියලා. එදා විතරක් මගේ දරුවා එක්ක ගමේ තව අට දෙනෙක් කොටි මරලා දලා තිබුණා. ඊට පස්සෙත් කිහිප සැරයක්ම කොටි අපේ මිනිස්සුන්ව කපලා කොටලා මරලා දැම්මා. අත පය කපා දාල ගිය මිනිස්සු අදටත් අපේ ගමේ ජීවත් වෙනවා. යුද්දෙ ඉවර වෙලත් අපේ මිනිස්සු බිම් බෝම්බවලට කොටුවෙලා අබ්බගාතයන් වෙලා ඉන්නවා…’’

‘‘කොටි කලබල කාලේ නම් අපි පුදුම විදිහට දුක් වින්දා මහත්තයො. හේනකට, කුඹුරකට යන්න බයයි. අපේ ගොවිතැන් සේරම පාළු වුණා. රජයෙන් දුන්න හාල් ටික විතරයි. අපි කෙහෙල් අලත් තම්බලා කාලා තියෙනවා. හවස හයෙන් පස්සේ ගෙදරක කුප්පියක් පත්තු කරන්න බෑ. ගමට කොටි ගහන්න පටන් ගත්තට පස්සේ ගමේ සේරම මිනිස්සු තැන් දෙකකට එකතු වෙලා තමයි රෑ පහන් කළේ. ඒත් අපිට නින්ද ගියේ නෑ. ඊට පස්සේ ගමේ සෑම ගෙදරකටම බංකරයක් හදලා දුන්නා. ඒක කළේ හමුදාවෙන්. ඊට පස්සේ කොටි ආටි ගහනකොට ගෙවල්වල සේරම අර බංකරය ඇතුළට ගුලි වුණා. මොන බංකර් හැදුවත් රෑට අපේ ගෙවල්වල කුප්පි ලාම්ප්පුවක්වත් පත්තු වුණේ නෑ. ?කට අපේ දරුවකුට පොතක්, පතක් පාඩම් කරන්න බැරි වුණා. දරුවන්ට ඉස්කෝලෙන් උගන්වන දෙයක් විතරයි. ඉස්කෝලෙත් හැමදාම තිබුණේ නෑ. ඒ නිසා අපේ ගමේ ළමයි අධ්‍යාපනය පැත්තෙන් මොට වුණා. අදටවත් අපේ ගමෙන් උපාධිධාරියෙක් බිහි වෙලා නෑ…’’ අනුලාවතී දිගු සුසුමක් පිට කළාය. ඒ කතා කර මහන්සියට නොව, මරණයේ සෙවණැලිත් සමඟ ජීවත් වූ අඳුරු මූසල යුගය ආවර්ජනය කිරීමේදී සිත තුළ හට ගත් කම්පනය පිට කිරීමටය.

‘‘ඒ කාලේ අපිට තිබුණේ මරණ බය. දැන් තියෙන්නේ අපේ ගම අපිට නැති වෙයි කියන බය…’’ අනුලාවතී හද සැහැල්ලූ කර ගන්න ඇසිල්ලට ගලා යන කතාවට ගමේ තවත් කෙනෙක් එකතු විය. ඔහු සරත්ය. සිංහ ගොවි සංවිධානයේ සභාපතිය. කුඹුරේ වැඩ කරමින් සිටින අතරේ ඔහු පන්සලට දිවආවේ ගැටලූ මල්ලක් ද හදවතේ තුරුලූ කරගෙනය. දැන් ඔහු එම ගැටලූ එකිනෙක අප ඉදිරියේ පෙළගස්වන්නේය.

‘‘එල්.ටී.ටී.ඊ.කාරයො කෙළින්ම ඇවිත් අපිට පහර දුන්නා. දැන් ගහන්නෙ අපේ අයිතිවාසිකම්වලට. ඒක කොටි ගහනවාට වඩා භයානකයි. අවුරුදු තිහකට වඩා වැඩි කාලයක් ජීවත් වෙච්ච අපේ ඉඩම්වලට දැන් දෙමළ මිනිස්සු අයිතිය කියාගෙන එනවා. ඔප්පු තිරප්පු තියෙනවා කියනවා. මහවැලි අධිකාරියේ නිලධාරීන් ඇතුළු සියලූ නිලධාරීන් ඒ මිනිස්සුන්ගේ පැත්තට කතා කරනවා. අපේ පැත්තට කතා කරන්න ඉන්නේ ගමේ පන්සලේ හාමුදුරුවො විතරයි. දැන් අපි අන්ත අසරණයි මහත්තයො…

’’

‘‘මුල්ලියාවේලී කියන ගමේ දෙමළ මිනිස්සු තමයි අපේ ඉඩම්වලට අයිතිය කියාගෙන එන්නේ. ඒ සමහර මිනිස්සු ඒකාලේ ඉඳලා අපේ ගම්වලට පහළ රජයේ ඉඩම්වල වගා කටයුතු කරගෙන ගියා. ඒත් ඒ මිනිස්සු ඒ ඉඩම්වල පදිංචි වෙලා හිටියේ නෑ. වගා කරන්න විතරයි ආවේ. ඒ් වගේම ඒ මිනිස්සුන්ට පොල්වතු, කුඹුරු, හේන් ඉඩම් අක්කර පහ, දහය උපන් ගමෙත් තියෙනවා. ඊට අමතරව කෝකිලායි, කොක්කුතුඩුවායි, කරනාටිකුලම් වගේ ගම්වලත් ඉඩම් අල්ලගෙන ඉන්නවා. ඔය එක පුද්ගලයකුට සේරම ඉඩම් අක්කර විසිපහක්, තිහක් තියෙනවා. සමහර මිනිස්සුන්ගේ ඉඩම් අයිතිය සාක්‍ෂි ඇතිව ඔප්පු කරලා පෙන්වන්න අපිට පුළුවන්. ඒත් අපිට අනුන්ගේ ඉඩම්වල අයිතිය වැඩක් නෑ. කොටි කටේ ඉඳගෙන අපි මේ ගම් ආරක්‍ෂා කර ගත්තා. අස්වැද්දුවා. එතකොට දැන් අයිතිය කියාගෙන එන එකෙක්වත් හිටියේ නෑ. දැන් තමයි ඔය හැමෝම අයිතිය කියාගෙන එන්නෙ. දැනටත් සමහර දෙමළ මිනිස්සු ඇවිත් බලහත්කාරයෙන් අපේ ගමේ ඉඩම්වල වගා කරගෙන යනවා. ඒ මදිවට අපේ ගම්වල මිනිස්සුන්ට පාට් එකත් දානවා. සමහර දෙමළ දේශපාලනඥයොත් ගමට ඇවිත් මිනිස්සුන්ට පාට් එක දාලා ගිහින්. ‘බොලාගේ කාලය ඉවරයි. දැන් තියෙන්නෙ අපේ කාලය. බොලාට ඕනෑ නම් අපේ කුඹුරුවල වැඩට එන්න පුළුවන්. නැති නම් පව් නොදී මේ ගම්වලින් තොලොන්චි වෙලා පලයව්…’ කියලා තියෙනවා…’’

‘අපිට මේ විදිහට කරදර කරනවා කියලා පොලිසියට, හමුදාවට කිව්වත් දැන් වැඩක් නෑ. කිසිම නිලධාරියෙක් ඔවුන්ට එරෙහිව ක‍්‍රියාත්මක වෙන්නේ නෑ. සමහර සිංහල නිලධාරීන් කියනවා ‘ඉතිං ඕයි ඇයි තමුසෙලා මේකෙ ඉන්නෙ… ඔය කොහේට හරි යනව කෝ…’ කියලා. යුද්දේ කාලේ ඔය කියන කටවල්වලින්ම අපිට කතා කළේ ජනකපුර සිංහයො කියලා. දැන් කතා කරන්නේ බල්ලන් ගානට දාලා. මහවැලියෙනුත් දැන් අපිට කියනවා ‘අක්කර තුනහමාරක් දෙන්න බෑ. ඕන නම් අක්කරයක් දෙන්නම් පුළුවන් විදිහට වගා

කරගන්න…’ කියලා. ඒත් අපිට මේ ගම්වල පදිංචියට එනකොට ගොඩින්, මඩින් අක්කර තුනහමාරක් දෙනවා කියලා දීපු පොරොන්දු පත‍්‍ර අපි ළඟ තියෙනවා. ඒ වගේම මේ ගම්වල සියලූම පවුල් ජීවත් වෙන්නෙ ගොවිතැන් කරලා. අපිට වැඩ කරන්න කර්මාන්තශාලා නෑ. ඔෆිස්වල ජොබ් කරන්න මේ ගම්වල මිනිස්සු ඉගෙනගෙනත් නෑ. කොටි ත‍්‍රස්තවාදීන් අපිට අකුරක් ඉගෙනගන්න ඉඩක් දුන්නෙ නෑ. ඒ නිසා අපි ජීවත් වෙලා ඉන්නකම් හේන්, කුඹුරු කරන්න වෙනවා. නැති නම් අපිට මේ ගම අතහැරලා කුලියට යන්න වෙනවා. දැනටත් මේ ප‍්‍රශ්න නිසා යුද්දේ කාලේවත් ගම දාලා නොගිය මිනිස්සු ගමෙන් ගිහින්. පවුල් හාරසිය අසූ ගාණක් ජීවත් වෙච්ච ජනකපුර ගමේ දැන් ජීවත් වෙන්නේ පවුල් තුන්සිය ගාණයි…’’

‘‘ඇත්තටම දැන් මේ ගම්වල ජීවත් වෙන්න අමාරුයි. කුඹුරු ටික හරක් පැනලා විනාශ කරනවා. අලි ඇවිත් හේන් කාබාසිනියා කරනවා. රෑකට දොට්ට බහින්න බයයි අලි ගේ මිදුලේ. එහෙන් පුල්ලි නැති කොටි අපිට දෙන සහනාධාර කපා දාලා. අවට සේරම දෙමළ ගම්මානවලට වගා කරන්න වතුර දෙනවා. අපේ ගම්මානවල මිනිස්සුන්ට වගා කර ගන්න වතුර ටිකක්වත් දෙන්නෙ නෑ. මේ අවට දෙමළ ගම්මානවලට රජයෙනුත් ආධාර දෙනවා. රාජ්‍ය නොවන සංවිධානවලිනුත් ආධාර බෙදනවා. අපිට දුක සිංහල ගිහි පැවිදි උදවියත් අපේ ගම උඩින් ගිහින් දෙමළ ගම්මානවලට ආධාර බෙදලා දෙන එක ගැන. ඒක ආධාර බෙදන අයගෙවත්, ආධෘර ගන්න අයගෙවත් වරදක් නෙමෙයි, අපේ කරුමය. දරුවෙක්ගේ ඈස් පාදගන්න හරියට පාසලක් නෑ. තියෙන පාසල්වලත් ගුරුවරු හිඟයි. උපාධිධාරී ගුරුවරු ඇත්තේම නෑ. ගොඩක්ම පාසල්වල උගන්වන්නේ සිවිල් ආරක්‍ෂක දෙපාර්තමේන්තුවේ ගුරුවරු. ඒ අයට ඉගැන්වීම සම්බන්ධයෙන් හරියට දැනුමක් නෑ. එහෙම උගන්වන ගුරුවරු යටතේ ගමෙන් උපාධිධාරියෙක් බිහිකිරීම සිහිනයක් විතරයි. මේ ගම්මානවල හැදෙන පරම්පරාවත් අපි වගේම කැලෑවට නාකි වෙලා මැරිලා යනවා. ඕක තමයි ඇත්ත…’’

දවස තිස්සේ කුඹුරේ වේළුනු සරත් ගිනියම් වී සිටින්නේ අව්රශ්මීයට නොවේ. හිරුගේ වියරුව ඔවුන්ට හොඳට හුරුය. දැන් ඔහු ගිනියමින් පුපුරා යන්නේ වෙස් මුහුණු පළඳාගෙන එන ඉඩම් කොල්ලකරුවන් විසින් ජීවත් වන භූමිය මංකොල්ල කා ගැනීමට දරන ප‍්‍රයත්නය සම්බන්ධයෙනි. ගිනිපුපුරු මෙන් පිට වූ සරත්ගේ වාග් ප‍්‍රහාරය ජනකපුර තිලකාරාමයේ විහාරාධිපති මිහින්තලේ සුජීව හිමි විසින් පාලනය කළහ.

‘‘දැන් මම මේ පන්සලට වැඩම කරලා අවුරුදු හතරක් විතර වෙනවා. අපිට තියෙන ප‍්‍රධාන අඩුපාඩුව දහම් පාසලට අවශ්‍ය උපකරණ නැතිකමයි. මට ඕනෑ මේ ගමේ දරුවන්ට නිවැරැදි දහම් අධ්‍යාපනයක් ලබාදීමයි. එහෙම වුණොත් මේ ගම්වල තියෙන දුරාචාරකම් හරි ටිකක් අඩු කරගන්න පුළුවන්. ඒත් ඒකට හරි හැටි ශාලාවක් නෑ. ළමයි එකසිය හතළිස් පහක් ඉගෙනගන්නෙ පුංචි ඉඩක. ඩෙස් බංකු නෑ. දහම් පොත්පත් ටික තියාගන්න කබඞ් එකක් නෑ. බුද්ධ ශාසන අමාත්‍යාංශයෙන් පාස් කරන ප‍්‍රතිපාදන අපිට එන්නෙත් නෑ. පුස්තකාල ගොඩනැඟිල්ලක් හදන්න හැදුවා. ඒක හදන්න මහවැලියෙන් අවසර දෙන්නෙ නෑ. වැහි කාලේට ළමයින්ට ඉගෙනගන්න තැනක් නැති නිසා නිවාඩු දෙනවා. මේ අපිට තියෙන එක ප‍්‍රශ්නයක් විතරයි. තව ප‍්‍රශ්න කප්පරක් තියෙනවා. ඒවා කතා කරන්න ගියොත් ඉවරයක් නෑ. මේ ගම්වල මිනිස්සු ලබා උපන් හැටි. ඒත් මේ මිනිස්සු රට බේරාගැනීමේ සටනේදී විශාල දායකත්වයක් ලබා දුන්න පිරිසක්. ඒක අපි අමතක කරන්න නරකයි…’’

අපට ඉතා ඉක්මනට හැමදේම අමතක වෙන්නේය. වැදූ මවුපියන් තබා තමුන්ගේ නම් ගම් වාසගමත් අමතක කර දමන්නට අපේ උදවිය සමත්ය. ඒ අපේ බොහෝ මිනිසුන්ගේ හැටිය. එහෙව් රටක මිනිසුන්ට කාලකණ්ණි යුද්ධයක් තිබූ බව අමතක වන්නේ නම් පුදුමයක් නොවේ. ජීවිත පරදුවට තබා යුද වැදුණු හමුදා විරුවන් මෙන්ම කොටි කටේ ජීවත් වූ ජනකපුර ඇතුළු මායිම් ගම්මානවල සිංහල මිනිසුන් ගැන අල්පමාත‍්‍රයක හෝ මතකයක් තිබුණොත්ය පුදුමය. ජනකපුර මිනිසුන් අද ගෝත‍්‍රික අන්තවාදීන්ගේ අතකොළු බවට පත්ව සිටින්නේ අපේ මිනිසුන්ගේ අමතකවීමේ මන්දබුද්ධික රෝගය නිසාය. මේ වන විට අපේ රට මෙතරම් ගැටලූ මල්ලක සිර වී සිටින්නේ ද අපේ මිනිසුන්ගේ අමතකවීමේ මන්දබුද්ධිකකම නිසාය.

බලය වෙනුවෙන් පොරකන ගෝත‍්‍රිකවාදී දේශපාලනඥයන් ජනකපුර සිංහලයන්ගේ අවනඩු ගැන ඇහැක් ඇර බලන්නේ නැති බව සැබෑය. ජනකපුර මිනිසුන්ගේ දුක්ගැනවිලි අසා සිත් තැවුලට පත් වී ලේ කුපිත වූයේ නම් එම ගම් බිම්වල දෙපයින් සිට ගැනීමට ඔවුන්ට අත දෙන්නට ඔබට හැකි යැයි කියමින් අපි කතාව නතර කරන්නෙමු.

වැලිඔය ජනපදයේ ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරවලින් අතිශයින්ම බැට කෑ ගම්මාන කිහිපයක් පිළිබඳව අප පසුගිය සති කිහිපය පුරා ඔබ වෙත විස්තර කළෙමු. ඒ, කෙන්ට් ෆාම්, ඩොලර් ෆාම් සහ ඇතාවැටුණුවැව ගම්මාන පිළිබඳවයි. එවැනිම ත්‍රස්ත ප්‍රහාරවලින් බැට කෑ ගම්මාන කිහිපයක් පිළිබඳව හා එම ගම්වාසීන් මුහුණ දුන් අත්දැකීම් සහ අද වෙන විට ඔවුන් මුහුණ දෙන ජීවන අරගලය පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමට බලාපොරොත්තු වෙමු. ඒ, නන්දිමිත්‍ර ගම, සැළලිහිණි ගම, බෝගස් වැව පළමු පියවර, බෝගස් වැව දෙවැනි පියවර යන ගම්මාන පිළිබඳවයි.

බෝගස් වැව ගම්මානයේ පදිංචි සිරිල් අබේවික්‍රම මහතා එදා ගම්මානය පැවති ආකාරයත් අද පවතින තත්ත්වයත් පිළිබඳ විස්තර කළේ මේ ආකාරයටයි.

‘‘මේ බෝගස් වැව කියන ගම්මානය ඒ දවස්වල කැලෑබද ප්‍රදේශයක්. නමුත් ඉතා සරුසාරයි. ගොවිතැන් බත් කරගෙන තමයි අපි ජීවත් වුණේ. අපි හුඟ දෙනෙක් හේන් ගොවිතැන් තමයි කළේ. 1985 යුද්ධය ඉතා දරුණු ලෙස පැවති අවදියේ අපි කඳවුරුවල තමයි ජීවත් වුණේ. මේ ප්‍රදේශයේ වැව පාර කියන ස්ථානයේ ඉස්සෙල්ලම අම්මටයි දුවටයි වෙඩි තිබ්බා. දුවට එතකොට අවුරුදු 6 යි වයස. ඊට පස්සේ තමයි මේ ගමේ අය ගම අත හැරලා යන්න ගියේ. අපි එතකම්ම ගමේ රැඳී සිටියා. දවල්ට ගෙදරට එනවා රාත්‍රී කාලයේ කැලයේ තමයි ඉන්නේ. වෙඩි තියන වෙලාවේ අපි ඇඳි වත පිටින් කැලයට ගියා. අපි කැලය මැදින්ම තමා කඳවුරුවලට ගියේ. ඉන් කොටසක් පදිංචි වුණා බුද්ධංගල විද්‍යාලයේ. සිංහපුර කියන ප්‍රදේශයේ වාඩි ගහගෙන තාවකාලිකව පදිංචි වුණා. තවත් අය නෙළුම්කුලම, මාමඩිය, කච්චකුඩි කියන ප්‍රදේශවල පදිංචියට ගියා. යුද්ධය අවසන් වුණාට පස්සේ 2010 ජුලි මාසයේ 27 වැනිදා තමයි නැවත අපි මේ ගමට ආවේ. අපට නැවත ගමට එන්න යුද හමුදාව උදව් කළා. නමුත් පාරක් නැහැ. හමුදාවේ එදා සිටිය බ්‍රිගේඩියර් නාපාගොඩ කියන මහත්තයා අපට කිව්වා බිම් බෝම්බ ඉවත් කරලා පාර සකස් කරලා දෙන්නම් නැවත ගමේ පදිංචි වෙන්න කියලා. දවස් 3 න් ගමට පදිංචියට එන්න හදලා දුන්නා.

අපි ඇවිල්ලා ගස් යට තමයි පදිංචි වුණේ වාඩි ගහගෙන අපි මාස 3 ක් යනකම්. එතකොට සිටිය දිසාපති නෝනා දෙමළ ගම්මානවලට නිවාස සාදා ගන්න අවශ්‍ය උපකරණ ලබා දුන්නා. නමුත් සිංහල ගම්මානවලට උදව් කළේ නැහැ. බොන්න වතුර නැහැ. අපි මේ හරියේ තිබෙන රුවන් මඩුව කියන වැවෙන් බොර වතුර ගෙනල්ලා ඒවා ඉඟිනි ඇට ගෙනල්ලා උරච්චි කරලා තමයි බීමට වතුර සපයා ගත්තේ. එතකොට බෝගස් වැව කඩලා වැවේ වතුර සේරම පිටතට ගිහින්. අපි නාන්නෙත් ඒ වතුරමයි. බොන්නෙත් ඒ වතුරමයි. පස්සේ වව්නියාවේ තිබුණ උත්සවයකට පැමිණි ඇමැති රිෂාඩ් බදියුදීන් මහතාට මේ බව අපි දැන්වුවා.

එතුමා වහාම එවකට සිටි ආණ්ඩුකාරවරයාටත් දන්වලා එතුමන් මේ බෝගස් වැව කියන ගමට ආවා. එතන රැස්වීමක් තියලා අපිට තහඩුයි වියළි සලාකයි දෙන්න පොරොන්දු වුණා. මාස 3කට පස්සේ අපිට තහඩුයි අංග සම්පූර්ණ වියළි සලාකයකුයි දුන්නා. ඒ වියළි සලාකය මාස 9 ක් වෙන තුරු දුන්නා.

ප්‍රශ්නය – ඊට පස්සේ මොකද වුණේ?

පිළිතුර – නැවත පදිංචිය සඳහා පවුල් 190ක් ආවා. අර මුල් පවුල්වල අනු පවුල්. මොකද වසර 30කට පස්සෙනේ නැවත පදිංචියට ආවේ. එතකොට රජයේ නිලධාරීන් වගේම හමුදාවේ නිලධාරීන් කොළඹට කථා කරලා අපිට සෑම ආධාරයක්ම ලබා දුන්නා. එවකට මෙහි සිටි ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරයා අක්කර 50 ක ප්‍රමාණයක් පොදු ගොවි පළක් වශයෙන් රජයේ ට්‍රැක්ටර් දාලා හාලා කරලා තිබුණා. බිත්තර වී ප්‍රමාණය ඒ ඒ පවුල්වලට බෙදලා දුන්නා. එහෙම තමා මේ ගමේ අය ජීවත් වුණේ. ගමේ සිට පැමිණි පවුල්වලට කුඹුරු හම්බ වුණා. ඒත් අලුත් පවුල්වලට හම්බ වුණේ නැහැ.

ප්‍රශ්නය – දැනට පවුල් කොපමණ සංඛ්‍යාවක් මේ ​බෝගස් වැව කියන ගමේ පදිංචි වෙලා ඉන්නවාද?

පිළිතුර – දැන් වෙනකොට 325 ක් සිටිනවා. ඊට ඉස්සෙල්ලා යුද්ධයට පෙර සිටියේ පවුල් 70 යි. අනු පවුල් එක්ක තමයි 190 ක් වුණේ. ඊට පස්සේ යුද්ධය අවසන් වුණාම මහින්ද රාජපක්ෂ හිටපු ජනාධිපතිතුමාගේ අනුග්‍රහය මැදිහත්වීම මත පිටින් පවුල් ගෙනල්ලා මෙහි පදිංචි කළේ. ඊට ඉස්සෙල්ලා අපිට යන්න එන්න පාරක් තිබුණේ නැහැ. වැහි කාලයට යන්න එන්න බැහැ. දනිස් වටක් විතර මඩේ එරෙනවා. දැන් හොඳට පාරවල් එහෙම හදලා තිබෙනවා. ඒ අතරතුරේ ගමේ උදවියට ස්වයං රැකියා කරන්න ආධාර ලැබුණා.

ප්‍රශ්නය – අද වෙන විට ගමේ තත්ත්වය කොයි වගේද?

පිළිතුර – මේ දවස්වල වතුර නැති නිසා විශාල ගැටලුවකට අපි මුහුණ දීලා තිබෙන්නේ. ඉතින් සුළුවෙන් තමයි වගා කරන්නේ. ඒ අස්වැන්න අපි වව්නියාව පොළට ගිහින් තමයි අලෙවි කරන්නේ. අලුයම 3.30 ට බස් එකක් යනවා. අපි ඒකෙ තමයි වව්නියාව සති පොළට යන්නේ. ඉස්සර එහෙම නැහැ. එක බස් එකක් තමයි දවසටම ධාවනය වුණේ. ගමනාගමනයට දැන් පහසුයි. නිතරම බස් ධාවනය වෙනවා.

ප්‍රශ්නය – ප්‍රදේශයේ අධ්‍යාපන කටයුතු කොහොමද?

පිළිතුර – අධ්‍යාපන කටයුතු කරන්න මෙහෙ දරුවන්ට පාසලක් තිබුණේ නැහැ. අපි බලධාරීන්ගෙන් ඉල්ලීමක් කළා. දිගින් දිගටම අපිට පාසලක් ලබාදෙන්න කියලා. නමුත් ලැබුණේ නැහැ. ඊට පස්සේ මගේ පුතයි, තවත් තරුණියකුයි ගුරුවරු හැටියට පත්කර ගෙන ගහක් යට තමයි දරුවන්ට අධ්‍යාපනය කළේ. ළමුන් 4 දෙනයි සිටියේ. ඊට පස්සේ ළමුන් 12 දෙනෙක් වුණා. ඊට පස්සේ සිංගප්පූරු හාමුදුරුනමක් වැඩම කරලා තාවකාලික ඉස්කෝලයක් හදලා දුන්නා.

ඊට පස්සේ ළමුන් 20 ක් දක්වා වැඩි වුණා. නමුත් ඉඳගන්න පුටු බංකු නැහැ. මේ ප්‍රදේශයේ තිබෙන දෙමළ පාසලක තිබුණ කැඩිච්ච පුටු බංකු ගෙනල්ලා ඒවා සකස් කරලා තමයි ළමුන් පාවිච්චියට ගත්තේ. ඊට පස්සේ තමයි බෝගස් වැව විද්‍යාලය හදලා ළමුන් අධ්‍යාපනය ලබන්නේ. ළමුන් 4 දෙනෙකුගෙන් ආරම්භ කළ පාසලේ අද ළමුන් 650 ක් සිටිනවා. ගුරුවරු 22 දෙනෙකු සිටිනවා.

ප්‍රශ්නය – කොහොමද අද වෙන විට ගොවිතැන් බත් කරන්නේ.

පිළිතුර – අපිට අද බලපාලා තිබෙන ප්‍රධාන ගැටලුව තමයි ගොවිතැන් කරන්න ජල පහසුකම් නැතිකම. දැන් අවුරුදු 5ක්ම වාරිමාර්ග දෙපාර්තමේන්තුව හරහා ඇළ වේලි හදලා වතුර දුන්නා. දැන් මහවැලියට බාර ගත්තනේ මේ වැව් අමුණු ටික. නමුත් වාචිකව අරගත්තට ලිඛිතව අරගෙන නැහැ. මේ කට්ටිය මහවැලියෙන් කියලා අරගෙන කිසිම ප්‍රතිපාදනයක් මහවැලියෙන් අපට දීලා නැහැ. මහවැලියෙන් කරන්නේ මුදල් තිබෙන අයට ඉඩම දෙනවා. වෙන වරප්‍රසාදත් හම්බවෙනවා. බැරි මනුස්සයාට මුකුත්ම නැහැ. ගෙයක් හදාගන්න පෝරමයක් හදාගන්න ගියාම රුපියල් 15,000 ක් ලබා ගන්නවා සාමාන්‍ය මනුස්සයෙකුගෙන්. නැතිනම් ඒක අත්සන් කරන්නේ නැහැ. ඒ වගේ නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙක් ඉන්නවා. අපි ගමේ පදිංචි කෙනෙක්. ග්‍ර්‍රාමසේවක මහතාගෙන් ඡන්ද හිමි නාම ලේඛන අරගෙන මෙහෙට එන්න ඕනෑ. නමුත් සල්ලිකාරයෙකු මෙහෙට ආවාම රුපියල් ලක්ෂයක් දෙකක් දුන්නොත් ඉඩම් දෙනවා. අපිට දෙන්නේ අක්කරයක් නම් ඒ සල්ලිකාරයන්ට අක්කර දෙකක් දෙනවා.

ඒ වගේ මේ පා​රේ වැඩට ආව අයෙකුට මෙහෙ ඉඩම් දීලා තිබෙනවා. අක්කර දෙකක් පොල් සිටවන්න කියලා. ඒ මොන පදනම මත ද දන්නේ නැහැ. නමුත් ලක්ෂ දෙකක් අරන් තිබෙනවා කියලා අපට ආරංචියි. මහවැලියෙන් පෝරමයක් අත්සන් කළේ නැතිනම් නිවාස අධිකාරියෙන් ඒක අනුමත කරන්නේ නැහැ. අපට ත්‍රස්තවාදය හොඳයි. නමුත් මහවැලිය අපට ඊට වඩා ත්‍රස්තවාදයක් වෙලා දැන්. ගම සම්පූර්ණයෙන් විනාශ වෙලා යන්නේ මේ මහවැලිය නිසා. මේ ගම පෙන්වලා මහවැලියේ නිලධාරීන් නඩත්තු වෙන එකයි මෙතන දැන් සිද්ධ වෙන්නේ.

දැන් වසර 3 ක් තිස්සේ මේ වැවේ බන්ට් එක සුද්ධ කරන්න මුදල් අනුමත වෙලා නැහැ. නමුත් මේ ගොවි සංවිධානයේ සභාපති වෙලා මම වසර 10 ක් වෙනවා. නමුත් මම දන්න විදිහට මුදල් අනුමත වෙලා තිබෙනවා. අවුරුදු 3 ක් බන්ට් එක සුද්ධ කළේ නැහැ. අවුරුදු 3 ක් ඇළ වේලි සුද්ධ කරලා නැහැ. දැන් මේ ගමේ ඉන්නේ දුප්පත් මිනිස්සු. ඔවුන්ට වගාකර ගන්න ක්‍රමයක් නැහැ.

ප්‍රශ්නය – මේ ගැන බලධාරීන්ට දැනුම්දීලා නැද්ද?

පිළිතුර – කාට කිව්වත් වැඩක් නැහැ. හරියට බීරි අලින්ට වීණා වයනවා වගේ වැඩක් මේක. මහවැලි එල් කලාප​යේ කියලා නම් කළාට මහවැලියෙන් කිසිම ප්‍රතිපාදනයක් අපිට නම් ලබාදීලා නැහැ. බෝගස් වැවට විතරක් නොවෙයි. මේ අවට තිබෙන ගම්මාන 6ටම.

කොටි ත්‍රස්තවාදීන්ගෙන් බැට කෑ බෝගස් වැව ජනතාවගේ ගැටලු විසඳීමට මැදිහත් නොවීම නිසා ගම්වාසීහු දැඩි ලෙස පීඩාවට පත්ව සිටිති. ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන ඉල්ලීම වෙන්නේ ක්‍රමවත් වාරි පද්ධතියක් සකස් කරදෙන ලෙසයි.

බෝගස් වැවට ත්‍රස්ත ප්‍රහාරය එල්ල කෙරෙන විට එම සිද්ධියට මුහුණ දුන් බෝගස් වැව පදිංචි ලලිතා මහත්මිය සිය අත්දැකීම විස්තර කළේ මෙසේය.

‘‘අපිට වෙඩි සද්දේ ඇසුණා. ඒ සමගම මමයි මගේ දුවයි, මල්ලියි කැලයට දිව්වා. ටිකක් වෙලා යනකොට අපේ ගමේ කෙනෙක් දුවගෙන ඇවිල්ලා කිව්වා ඉක්මණට කැලේට යන්න. මගේ දුවයි නෝනවයි මැරුවා කියලා. අපි ඉක්මණට කැලයට දිව්වා. අපේ මහත්තයා හිටියෙත් නැහැ. එයා ටවුමට ගියා. බඩු මුට්ටු ගේන්න. අපි දවස් 3ක් කැලේට වෙලා සිටියා. රෑට අපේ මහත්තයා හොරෙන් ඇවිල්ලා මඤ්​​​ඤොක්කා ගලව ගෙන කැලයට ගිහිල්ලා තම්බගෙන කනවා. අපිට එළියට එන්න බයයි. කොටි කොහේ ඉන්නවද දන්නේ නැහැ. ඊට පස්සේ දවස් 3කට පස්සේ හමුදාව ආවා. ඒ නිලධාරීන් කිව්වේ ඔය ගොල්ලෝ කැලේ ජීවත් වෙන්න එපා ඔයාලාට ආරක්ෂාව දෙන්න අපේ නිලධාරීන් මදියි. එතකොට දරුණු ලෙස යුද්ධය පැවතුණා. කිලෝ මීටර් 9ක් පාරවල් නැහැ. අපි කැලේ මැදින් ගියා. අපිට ඉතුරු වුණේ ඇඳගෙන සිටිය ඇඳුම් පමණයි. පරාක්‍රමපුරට යනකොට සවස 6 විතර වුණා. අලුයම තමයි අපි පිටත් වුණේ. හරියටම 1985 අගෝස්තු 17දා. පරාක්‍රමපුර තිබෙනවා චේතියගිරිය කියලා රජමහ විහාරයක්. එහි නායක හාමුදුරුවන්ට ආරංචි වෙලා තිබෙනවා බෝගස් වැව මිනිස්සුන්ට කරදරයක් වෙලා කියලා. අපි පන්සලට යනකොට අපට අවශ්‍ය සියලු පහසුකමක්ම ඒ හාමුදුරුවෝ පිළියෙල කරලා තිබුණා. අපි යනකොට මැරිච්ච අයගේ මළ කඳන් අරගෙන හමුදාවේ කට්ටිය පිටුපසින් ආවා. අපේ ඥාතියෙක් මරලා දවස් 12කට පස්සේ තමයි මිනිය හම්බවුණේ. එතකොට ඇටකටු ටික විතරයි තිබුණේ. ඒ ගියාට පස්සේ නැවත ගමට ආවේ යුද්ධය අවසන් වුණාට පස්සේ. එතකොට අපි නැවත ගමට එනකොට අපේ ගෙවල් සියල්ලම ගිනි තියලා විනාශ කරලා’’.

අපිට කිසි අඩුපාඩුවක් තිබුණේ නැහැ. අපි වී, කුරක්කන්, ධාන්‍ය වර්ග වසරකට සෑහෙන්න ලෑස්ති කරලා තිබුණේ. අපි මිරිස් තුනපහ ටික තමයි කඩෙන් ගන්නේ. අපිට කාගෙන්වත් ඉල්ලන්න හෝ කුලී වැඩක් කර ගන්න ඕනෑ නැහැ. අපි ඒ දේවල් සියල්ලම සකසා දෙන්නේ. සමහර වී තොග මාස ගණනක් ගිනිගෙන තිබෙනවා. අපි ඉතින් සියල්ලම විනාශයි කියලා හිත හදාගෙන අවුරුදු 25ක්ම කඳවුරුවල සිටියා.

ප්‍රශ්නය – එතරම් කාලයක් කොහේද සිටියේ?

පිළිතුර – එක තැනක් කියලා නැහැ. ඉස්සෙල්ලාම අපි පරාක්‍රමපුර පාසලක සිටියා. එතන පාසල පවත්වාගෙන යන්න ඕනෑ කියලා අපිව සිංහපුරට ගෙනගියා. සිංහපුර තෙන්නමරන් වාඩියට මෙහායින් ආපහු අපිව පදිංචි කරා. එතන කිසිම පහසුකමක් නැහැ. එතන දවල් කාලයේ වත් ඉන්න බැහැ. අපි ළමයිවත් අරගෙන දවල් කාලයෙත් කැලේ මයි සිටියේ.
එතනට ප්‍රසිද්ධියේම කොටි ත්‍රස්තවාදීන් එනවා. එතනදිත් අපේ කිහිපදෙනෙක් මැරුණා. සමහරුන්ට වෙඩි තිබ්බා. සමහරු අරන් ගියා. අදටත් ඔවුන්ට වෙච්ච දෙයක් නැහැ. අපි අපේ උවමනාවට නැවත ආවා පරාක්‍රමපුරට. පදවියේ සිටියා ගාමිණී චන්ද්‍රසේන කියලා දිසාපති කෙනෙක්. ඒ මහත්තයා අපිව අඳුනනවා. අපේ තාත්තගේ නම් ගම් කියන කොට අපි විඳින දුක බලලා අපට පිහිටවුණා. අපිත් එක්ක පරාක්‍රමපුර සිටිය සෑම පවුලකටම අක්කර බාගය ගානේ දුන්නා. එතන වගා කරන්න බැහැ. තනිකර කළු ගලක්. ඒත් අපිට ලබා දුන්නනෙ. එතන පොඩි පොඩි ගෙවල් හදාගෙන ජීවත් වුණා. යුද්ධය අවසන්වෙලා සාමය උදා කරන තුරු ඒ පැල්පත්වල තමයි සිටියේ. කුලියක් කරගෙන තමයි ජීවත් වුණේ.

ප්‍රශ්නය – ඊට පස්සේ මොකද වුණේ?

පිළිතුර – අපි 2010 වසරේ තමයි නැවත මේ ගමට ආවේ. දැන් ඉතින් අපිට කියලා නි​ෙවස තිබෙනවා. පහසුකම් තිබෙනවා. අපිට කුඹුරක් ලබා දුන්නා. අපි පරණ අය නිසයි ඒ කුඹුරු ලබා දුන්නේ. අලුතින් පදිංචි අයට නැහැ.

ප්‍රශ්නය – දැනුත් ඉස්සර වගේ වසරකට සෑහෙන කෑම බීම රැස් කරලා තිබෙනවාද?

පිළිතුර – දැන් එහෙම කරන්න බැහැ. මොකද විශාල ප්‍රශ්නයක් තිබෙන්නේ වතුර නැතිකම. අපිට හේන් තිබුණනේ. අපි ඒ හේන්වල වගා කරලා තමයි ඵලදාව රැස් කළේ. නමුත් දැන් වතුර නැතිකම තමයි ප්‍රධාන ප්‍රශ්නය. අපි ඒ දවස්වල පොල් තෙලුයි, ලුණුයි, තුනපහ ටික තමයි කඩෙන් ගත්තේ. අනිත් සෑම දෙයක්ම අපිමයි සපයා ගත්තේ. ගොවිතැන් කරන්න වතුර නැහැ. දැන් බොන්නවත් වතුර නැහැ. මමත් රෝගී තත්ත්වයෙන් තමයි ඉන්නේ. මගේ මහත්තයා වයසයි. එයාටත් වගා කටයුතු කරගන්න බැහැ. ඒත් අපිට වතුර ටික කොහොම හරි ලබලා දෙනවා නම් අපි පුළුවන් විදිහට වගා කරලා ජීවත් වෙනවා. ළිං තිබෙනවා.

නමුත් වතුර නැහැ. වැව තිබෙනවා. නමුත් ඇළ වේලි සකස් කරලා නැති නිසා කුඹුරුවලට ජලය එන්නේ නැහැ. කුඹුරු තිබුණට අපි වගා කරන්නේ අහස් වැස්සෙන්. කුඹුරුවලට වතුර ගන්න සෑහෙන දුකක් විඳින්නේ. අපි ඉල්ලන්නේ මේ ඇළ වේලි හදලා කුඹුරුවලට වතුර එන වැඩපිළිවෙළක් හදලා දෙන්න කියලා.

යුද්ධය නිම වී වසර 9 ක් ගත වී ඇතත් එම ජනතාවගේ ගැටලු මෙතෙක් විසඳී නැත. ප්‍රදේශයේ මහ මාර්ග සකස් කර ඇතත් සිය ජීවනෝපාය කරගෙන යාම සඳහා වගා කටයුතුවලට අවශ්‍ය ජලය ලබාදීම ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන ඉල්ලීම අතර වෙයි.

බෝගස් වැව ගම්මානයේ පදිංචි මොහාන් ජයරත්න මහතා සඳහන් කළේ තමන්ගේ කුඹුරු විනාශ වී යාම නිසා දැන් කිසිදු ගොවිතැන් බතක් කර ගැනීමට ​නොහැකි වී ඇති බවයි. මේ නිසා දැන් ජීවත්වීමේ ගැටලු රැසක් ඇතැයි ඔහු සඳහන් කළේය.

යුද්ධයේ අමිහිරි අත්දැකීම් සහ දැන් බලපා ඇති ගැටලු විස්තර කළ මොහාන් ජයරත්න මහතා:-

‘‘අපි මේ කුඹුරු යාය මී හරක් ලවා මඩ කරලා තමයි කුඹුරු වගා කළේ. අපි කුඹුරු වපුරලා රෑ පැල්වල කට්ටියත් එක්ක ඉන්නකොට එල්.ටී.ටී.ඊ. එකෙන් ආවා. ඇවිල්ලා අපෙන් ඇහුවා ගමේ තුවක්කු කීයක් තිබෙනවාද කියලා. මගේ ළඟත් තුවක්කුවක් තිබුණා. ඒත් මම ඒක හංගලා තිබුණේ. ඔවුන් ටෝච් ගහගෙන එනකොට තුවක්කුව හැංගුවා මෙතන තුවක්කු එකක් වත් නැහැ කියලා අපිට ගමට යන් කියලා අපිව ගමට එක්කන් ගියා. ඒ වෙලේ මම කකුලේ උලක් ඇණිලා තියෙන්නේ මට යන්න බැහැ කිව්වා. මම එහෙම කිව්වේ මගේ තුවක්කුව හංගලා තිබුණ නිසා. තවත් කෙනෙක්ගේ කකුලේ තුවාලයක් තිබුණ නිසා අපි දෙන්නට ඔතනම ඉන්න කිව්වා. අනිත් කට්ටිය එක්ක ගමට ගියා.

අපේ තාත්තගේ කඩයක් තිබුණා. ඒ කඩේ සේරම බඩු අරගෙන ඒ ආපු කට්ටිය. පස්සේ ගමේ සෑම ගෙදරකටම ගිහින් තුවක්කු අරගෙන ආපසු එනකොට අපි දෙන්න පැළ ළඟ සිටියේ නැහැ. අපි පැනලා දිව්වා. අපේ ගමේ අය තමයි තුවක්කු තිබෙන ගෙවල් පෙන්වූයේ’’.

ප්‍රශ්නය – ඊට පස්සේ නැවතත් ප්‍රහාරයක් එල්ල වුණා නේද?

පිළිතුර – මේ ප්‍රදේශයේ තිබෙනවා ‘මීමාකැපූගල’ කියලා තැනක්. අන්න එතන තමයි ගමේ හැමෝම හැංගිලා ඉන්නේ. දවල්ට හොරෙන් ඇවිත් වත්ත පිටිය බලලා යනවා. එක දවසක් ත්‍රස්තවාදීන් ආවේ උදේ වරුවේ. ඒ වෙලාවෙ තමයි නැවත ප්‍රහාරයක් එල්ල කළේ. අපිට වෙඩි සද්දේ ඇසුණා. අපි ටිකක් වෙලා ගිහින් බලන්න ආවා. අපි එනකොට කුඩා ළමයකුට බයිනෙත්තුවෙන් ඔළුවට ගහලා මොළය එළියට පැනලා තිබ්බේ. එ්ක කනවා ගෙදර බල්ලෝ ටික. අපි ඒ මළ කඳ වහලා දැම්මා. ඊට පස්සේ පොලිසියෙන් ඇවිල්ලා අපිව අරන් යන්න හැදුවා. අපි බොහොම අමාරුවෙන් බේරුණේ ගමේ කට්ටිය මැදිහත් වෙලා වව්නියාවෙන් ආවේ. ඒත් පසුවදා අපි මළ කඳ වැසුවා කියලා තමයි අපිව අරගෙන යන්න හැදුවේ. අපි තමයි ගමේ අය ගොඩක් රැක ගත්තේ. තුවක්කු අපට දීලා තිබුණා ගම ආරක්ෂා කරන්න.

ප්‍රශ්නය – දැන් මොන වගේ තත්ත්වයක් ද ගමේ තිබෙන්නේ.

පිළිතුර – දැන් නම් අපට සාමය උදාවෙලා තිබෙනවා. නමුත් අපිට සම්බෝලයි බතුයි හරි කාලා ඉන්න පුළුවන්. අපිට වගා කරන්න ප්‍රමාණවත් ජලය නැහැ. අපි ඉල්ලන්නේ කවුරු හරි මැදිහත්වෙලා මේ වැව සකස් කරලා වැව් අමුණු ටික සකස් කරලා දෙනවා නම් ඒක ලොකු පිනක්. මොකද අපි අවුරුදු 30 ක්ම ජීවිතයයි මරණයයි අතර සටනක් දුන්නේ. අපි මරණය පෙනි පෙනී තමයි සිටියේ. නමුත් දැන් අපිට ඒ බය නැහැ. නමුත් අපට අපේ අවශ්‍යතා ටික ලබා දෙනවා නම් ඒක තමා යුතුකම. අපි ලොකු ලොකු දේවල් ඉල්ලන්නේ නැහැ. අපිට අවශ්‍ය ජලය විතරයි. අපි වගා කරගෙන කන්නම්, මොකද මේ ප්‍රදේශයේ කුලී වැඩ නැහැ. එහෙනම් වෙනත් දුර පළාතකට යන්න ඕනෑ. එහෙම උණොත් මේ ගම් පාළුවට යනවා.
යුද්ධයේදී මෙන්ම දැනට පීඩා විඳින සැළලිහිණි ගම පිළිබඳ ලබන සතියේ කථා කරමු.


නිවෙසට යාබදව ඉදි කළ බංකරයක්


ඇතාවැටුණුවැව විද්‍යාලය


පානීය ජලය සපයා ගන්නා ගමේ නළ ළිඳ

කොටි ත්‍රස්තවාදීන් විසින් අහිංසක ජනතාව සමූහ ඝාතනයට ලක් කළ ඩොලර් ෆාම් සහ කෙන්ට් ෆාම් ගම්මානය පිළිබඳව අපි පසුගිය සති කිහිපය තුළ විස්තර කළෙමු. ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරවලින් අතිශයින්ම බැට කෑ එම පිරිස අද වන විට නිදහසේ ජීවිතය ගත කළ ද සිය දෛනික කටයුතු පවත්වාගෙන යාමට නොහැකිව ගැටලු රැසකට මුහුණ දී සිටිති. එක් පැත්තකින් සිය කුඹුරු හෝ හේන් ගොවිතැන් කිරීමට නිසි පරිදි ප්‍රමාණවත් ජල පහසුකම් නොමැති වීම නිසා ගැටලු රැසක් පැන නැගී තිබේ.   

රැකියා නොමැතිවීමත් දරුවන්ට අධ්‍යාපන කටයුතුවල නිරත වීමට ප්‍රමාණවත් පහසුකම් නැතිවීමත් නිසා ඔවුහු දැඩි ගැටලු රැසකට මුහුණ දී සිටිති.

ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරවලින් අතිශයින්ම බැට කෑ තවත් ගම්මානයක් පිළිබඳව සොයා බැලිමට පසුගියදා එහි සංචාරය කළෙමු. ඒ ඇතාවැටුණුවැව ගම්මානයයි. වැලි ඔය ජනපදයේ මහවැලි එල් කලාපයට අයත් ඇතාවැටුණුවැව පසුගිය ත්‍රස්තවාදී භීෂණය සමයේ දැඩි ලෙස කාලතුවක්කු ප්‍රහාරවලට ලක් වූ ප්‍රදේශයකි. පවුල් 200ක් පමණ එහි පදිංචි වී සිටියද ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර හමුවේ බොහෝ දෙනකු සිය ගම් බිම් හැර ගොස් තිබේ. එහෙත් එදා යුද ගැටුම් හමුවේ හෝ ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර හමුවේ සිය ගම් බිම් අත හැර නොගොස් කඳවුරුවල ජීවත් වූ ගම්වාසීන් කිහිප දෙනෙක් අදටත් වැලිඔය ඇතාවැටුණුවැව ගම්මානයේ ජීවත් වෙති.

ඇතාවැටුණුවැව මුලින්ම හැඳින් වූයේ ‘අලියකොන්ඩාරම්’ නමිනි. ඒ දමිළ භාෂාවෙනි. අලියකු වළකට වැටී ඇති නිසා එම ප්‍රදේශය ඇතාවැටුණුවැව ලෙස අද හඳුන්වයි. වැලි ඔය ජනපදයේ අතිධුෂ්කර මායිම් ගම්මානයක් ලෙස හැඳින් වූ ඇතාවැටුණුවැව පසුගිය ත්‍රස්තවාදී සමයේ කොටින්ගේ කාලතුවක්කු ප්‍රහාර නිරන්තරයෙන් එල්ල වූ ගම්මානයකි. ඔවුන් යුද්ධය නිමා වීමට පෙර සිය නිවෙස් තුළ ආරක්ෂාව පතා බංකර සකස් කර ගෙන තිබේ. අදටත් ඇතැම් නිවෙස් තුළ එම බංකර දැකිය හැක. ත්‍රස්තවාදීන්ගේ කාලතුවක්කු ප්‍රහාර එල්ල වෙන දිසාව ආවරණය කොට මෙම බංකර ඉදි කර තිබේ. ඒ සඳහා එදා පැවති රජය එක් නිවාස ලාභියකුට රුපියල් 75000ක පමණ මුදලක් මෙම බංකර ඉදි කර ගැනීම සඳහා ලබා දී ඇත. ඇතාවැටුණුවැව ග්‍රාමයේ ජීවත් වන බී.ඩී. සිරිවර්ධන මහතා එදා ලැබූ අත්දැකීම් හා ඇතාවැටුණුවැව අද තත්ත්වය පිළිබඳ අප සමග විස්තර කළේ මෙසේය.

අපි මෙම ගම්මානයට මුලින්ම පදිංචියට ආවේ 1984 වර්ෂයේදී. දිඹුලාගල නාහිමියන්ගේ මූලිකත්වයෙන් මඩකළපු දිස්ත්‍රික්කයේ පැල්පත් සාදාගෙන තමයි අපි ජීවත් වුණේ. අපිට ඉතා කුඩා භූමි ප්‍රමාණයක් තමයි හම්බ වුණේ. ගොවිතැන් බත් කර ගෙන ජීවත් වෙන්න. අපි නව මාසයක් පමණ එහි ජීවත් වුණා. එහිදී එවකට සිටි දේශපාලනඥයකුගේ විරෝධතාව නිසා එම ගම්මාන අතහැරලා අපට නැවත දිඹුලාගලට එන්න සිද්ධ වුණා. එතැනින් පවුල් 1000ක් තෝරා ගෙන මේ වැලි ඔය ජනපදයට රැගෙන ආවා. එතැනදී ඇතාවැටුණුවැවට පවුල් 500 යි. නිකවැව කියන ගම්මානයට පවුල් 500 යි පදිංචි කළා. ඒ කාලයේ මහවැලියක් තිබුණේ නැහැ. ඉඩම් කොමසාරිස්වරයා යට​ෙත් තමයි පාලනය කළේ. ඊට පස්සේ තමයි මේ යුද්ධයක් කියලා ඇති වුණේ. අපි එතකම් දන්නේ නැහැ යුද්ධයක් කියන්නේ මොකක්ද කියලාවත් ආවට පස්සේ තමයි අපේ පවුල් 1000 ම දැන ගත්තේ. ඉස්සෙල්ලාම ඩොලර්​ ෆාම් සහ කෙන්ට් ෆාම් කියන ගම්මානවලටයි ප්‍රහාර එල්ල වුණේ. එතනදී එක පේළියට මිනිස්සු සිටවලා වෙඩි තිබ්බා. කුඩා ළමයි උල්වල හිටවලා තමයි මරා දාලා තිබුණේ. ඒවා දැකපු පවුල් 250ක් පමණ ගම්මානය අත හැරලා ගියා. ඊට පස්සේ තමයි යුද්ධය වර්ධනය වුණේ.

ඊට පස්සේ ජීවිතය ගැන බොහෝ කලකිරුණු අය ගම අතහැරලා ගියා. බොහෝම සුළු පිරිසක් තමයි රැඳී සිටියේ. ඒ ඉන්න පිරිසකගෙන් පවුල් 60ක් හෝ 70ක් වගේ පිරිසක් ඉන්නවා එක ගමක. සෑම දුකක් කරදරයකට මුහුණ දී ජීවත් වුණා ඒ පිරිස. මගේ නංගියි මස්සිනයි ඇතුළු 8 දෙනෙක් අපේ පවුලේ මැරුණා. ඒත් අපි ගම්මානය අත ඇරලා ගියේ නැහැ. අපි තවත් මේ ගම්මානයේ ජීවත් ​ෙවනවා.

එහෙත් දැන් තිබෙන තත්ත්වය දිහා බලපුවාම ඒ පරණ මිනිස්සු පිළිබඳ කිසිදු තැකීමක් හෝ ඔවුන් පිළිබඳ ආරක්ෂාවක් දෙන දීමනා කිසිවක් ලැබෙන්නේ නැහැ. අද මේ රජයන්වලින් කිසිදු උපකාරයක් ලැබෙන්නේ නැහැ. අදාළ නිලධාරීන් උදව් කරන්නේ නැහැ. අපි පරණ අය කියලා. අලුත් අයට තමයි සියලු දීමනා ලබා දෙන්නේ. වරප්‍රසාද ලැබෙන්නේ දැන් පවතින ඉඩෝර තත්ත්වයත් ගම්මානවල තබෙන භීෂණයත්, කෑම බීමවල අඩු පාඩු රැසක් අපට තිබෙනවා.

අපිට බිත්තර වී ටිකක් ගන්න තැනක් නැහැ. අපිට ඉඩෝරයත් සමග ගොවි තැනක් බතක් කරගන්න විදිහක් නැහැ. පසුගිය දවස්වල සුළු වර්ෂාවක් ලැබුණා. ඒත් තවමත් නිසි වගාවකට අපි බැස්සේ නැහැ. නමුත් අපි ගමේ ජීවත් වන්නේ අලුත් පරණ කියලා නෙමෙයි.

අපි විඳින අපහසුතා ගැන හිතලා අපට අඩුම තරමේ සලාකයක් හෝ ලබා දෙනවා නම් යන්තම් හෝ අපිට ජීවත් වෙන්න කියලා එ්ක වටිනවා. එහෙම නැතිනම් බිත්තර වී ටික වත් අපට ලබා දෙන්න ඕනෑ. එහෙම නැතිනම් ජීවත් වෙන්නට යම් කිසි ක්‍රමවේදයක් මේ ගම්වාසීන්ට ලබා දෙනවා නම් අපි මීට වඩා උනන්දුවකින් අපි වගා කටයුතුවල නිරත වෙන්න පුළුවන්.

යුද කාලයේ ග්‍රාමය ආරක්ෂා කරන ග්‍රාම ආරක්ෂක නිලධාරීන්

ප්‍රශ්නය- යුද්ධ කාලයේ ලබපු අත්දැකිම් ටිකක් කෙටියෙන් විස්තර කළ හොත්?

පිළිතුර – යුද්ධ කාලයේ මේ ගමේ ඇතාවැටුණුවැව කියන ගම්මානයේ 15 බෝක්කුව කියන තැන ගජබා පුර හමුදා කඳවුරේ අනු ඛණ්ඩයක් තිබුණා. වෙන හමුදාව හෝ පොලිසියක් තිබුණේ නැහැ. හමුදාවෙන් තමයි අපේ සියලු ප්‍රශ්න විසඳුවේ. අපේ ගැටලු කියන්නේ කරන්නේ ඒ කඳවුරේ සිටින නිලධාරීන්ට. එතන 25ක් 30ක් විතර හිටිය. ඔය අතරතුරේ තමයි අපේ ගමේ 15 දෙනෙක් කොටි ත්‍රස්තවාදීන් විසින් කපා කොටා මරලා දැම්මේ. අක්කර 3 1/2ක් විතර ඉඩම් ප්‍රමාණයක් අපට දීලා තිබුණා. ඒ අය මේ කැලෑවේ ඇතුළට ගියා. කදුරු පොතු ගලවන්න, ලී ඉරන්න වගේ දේවල්වලට. ඒ අවස්ථාවේ තමයි කැලයේ සැඟවිලා සිටිය කොටි ඒ එන එන කෙනාව කපලා කොටලා මරා දාලා ගොඩ ගසා තිබුණේ. වෙඩි සද්දයක් ඇසුනම අපි ආමි එකට දැනුම් දුන්නා. ඒ අයත් එක්ක අපි කිහිප දෙනෙක් බෆල් එකට නැගලා සිද්ධිය වූ ස්ථානයට ගියා. යන කොටත් එක් අයකුගේ පණ තිබුණා. ඔහු අම්මේ අම්මේ කියලා කෑ ගැහුවා. එයාව අරගෙන අපි ඉස්පිරිතාලයට ඇතුළු කරන්න පාරට ආවා. ඒත් අතරමගදී ඔහු මිය ගියා.අපි නැවත ඔහුගේ මිනිය පලු ගහක් ළඟ හේත්තු කරලා අනිත් මිනී ටික අරගන්න ගියා. එතනදී අපිට හමුදාවෙන් දැනුම් දුන්නා එක පාරට මිනී ළඟට යන්න එපා කියලා. දිග කෙක්කක් ගෙනල්ලා එක මිනියක් ඇදලා ගත්තා. අදින කොට එක එක්කෙනාගේ කකුල් එකිනෙකට ගැට ගහලා ඔක්කෝම එක අ‌ෑඳලා තිබ්බේ. පසුව අපි ලනු කපලා මළ සිරුරු ගමේ ශාලාවක තැන්පත් කරලා දවස් 4 කට පස්සේ තමයි අවසන් කටයුතු සිදු කළේ. ඒක තමයි මගේ පළමු අත්දැකීම.

එතන ඉඳලා මේ ගමේ 15 බෝක්කුව තියන තැනට 7ත් 8 වතාවක් විතර කොටි පහර දුන්නා. දෙන්නා තුන් දෙනා මැරුණා. වාහනවලට පහර දුන්නා. ගමේ අයට පහර දුන්නා. හමුදාවේ වාහනවලට පහර දුන්නා. එදා ඉඳලා අපි විවිධ පීඩා විඳිමින් තමයි මේ ඇතාවැටුණුවැවේ ජීවත් වුණේ. අපි ගම දාලා ගියේ නැහැ. පොලිසියවත්, මහවැලියේ නිලධාරීන්වත් අපට උදව් කළේ නැහැ. අපිට හිටියේ යුද හමුදාවේ අය පමණයි. හමුදාව තමයි එදා ඉඳලා අපේ දුක සැප බැලුවේ. එතකොට මේ ගම හැඳින් වූයේ ‘අලියකොන්ඩාරම්’ කියලා. ඊට පස්සේ අපේ ගමේ වැඩිහිටියෝ කිහිප දෙනෙක් එකතු වෙලා මොක්ද මේ අලියා කොන්ඩාරම් කියන්නේ කියලා හොයලා බැලුවා. ඒක දෙමළ නමක්නේ. ඒකේ මොකක් හරි අර්ථයක් ඇති කියලා අපි ඒක හොයන්න ගියා. අපි කණ්ඩායමක් ගියා කැලය ඇතුළට. මේ වැවට මොකද වුණේ කියලා බලන්න. මේ වැව කොහේද තිබෙන්නේ කියලා. එතකොට හම්බ වුණා මේ වැවේ අඩි 200ක 300ක පමණ ප්‍රමාණයක් කැඩී බිඳී ගොස් තිබෙනවා කියලා. ඒක විශාල වළක්. ඒ වළ ඇතුළේ ගොවිතැන් කටයුතු කරලා තිබෙනවා. දෙමළ ජනතාව ගොයම් හිටවලා ගොයම් කපා ගෙන තිබෙන බව අපි දැක්කා. එතකොට අපි කල්පනා කළා අලියා වැටුණනෙ කොහේටද? මේ වළට තමයි මේ අලියා වැටෙන්න ඇත්තේ. එහෙම නම් අපි මේකට නම් කරමු ඇතාවැටුණු වැව කියලා තීරණය කළා. ඒක තමයි අලියාකොන්ඩාරම් කියන එක අද ඇතාවැටුණුවැව කියලා හඳුන් වන්නේ.

ප්‍රශ්නය – අද වන විට ගමේ තත්ත්වය කොහොමද?  ගොවිතැන් කටයුතු, ආදායම් තත්ත්වය කොහොමද?

පිළිතුර – අපි ඉතා හොඳින් ගොවිතැන් බත් කර ගෙන ජීවිතයක් ගත කළ අය. මේ ගම්මානයේ ඉන්න සේරම ගොවියෝ. නමුත් දැන් ගොවිතැන් බත් කරගන්න ගොඩාක් පහසුකම් අඩුයි. අපිට ඉඩම් තිබෙනවා. අක්කර 3 1/2ක් ලබා දීපු අය සිටිනවා. නැති අයත් ඉන්නවා. නමුත් අපි අර නැති මිනිස්සුන්ටත් අපි මනුෂ්‍යයෝ හැටියට අඳේට හරි කර ගන්න කුඹුරු ලබා දෙනවා. නමුත් අද වන විට කිසිදු ​ගොවිතැනක් හේනක් එළවළු බෝග ටිකක් වගා කරන්න බැහැ වැසි ජලය නැති නිසා. වැවට වතුර ටිකක් ලැබුණොත් තමයි අපි හිත් සන්තෝෂයෙන් ගොවිතැන් කටයුතු කරන්නේ. ඒත් දැන් වතුර ප්‍රශ්නයට විශේෂයෙන් නා ගන්න පානිය ජලය සඳහා මහවැලියෙන් නළ ළිං සවි කරලා තිබෙනවා. ඒත් ගොවිතැන් කටයුතුවලට ප්‍රමාණවත් ජලය නැහැ. අපි දිගින් දිගටම ඉල්ලන්නේ මේ ගමට ජල ව්‍යාපෘතියක් ලබා දෙන්න, ඉඩෝර කාලයේදී අපේ අවශ්‍යතා සඳහා. ඉඩෝර කාලයේදී මේ නළ ළිං හිඳෙනවා. එතකොට තමයි ජල ගැටලුව උග්‍ර වෙන්නේ. ගොඩ ළිං හිඳෙනවා. වැව් හිඳෙනවා. මේ පහසුකම අනිවාර්යයෙන්ම අපට අවශ්‍ය දෙයක්. ගොවිතැන් කිරීමට නම් වැසි වර්ෂාව හෝ ජල පහසුකම් මේ ප්‍රදේශයට තිබෙනවා නම් රජයෙන් කියලා කිසිම උපකාරයක් අපට අවශ්‍ය නැහැ. අපි මිරිස් වගා කරලා හරි ජීවත් වෙනවා. මේ ගම්වල පොළව හොඳයි. පොළවේ ඕනෑම දෙයක් වගා කළොත් හැදෙනවා. ඒකට වතුර ටික තමයි ඕනෑ. ඒ ටික අපට කොයි රජයකින් හෝ ලබා දෙනවා නම් මේ ගම් බබළවන්න අපට පුළුවන්.
ඇතාවැටුණුවැව ගම්මානය සුන්දර ගම්මානයක් වුවත් එහි ජීවත් වන අයට එතරම් සුන්දරත්වයක් නම් නැත. යුද්ධයෙන් බට කෑ එම ජනතාව ආර්ථික අතින්ද දැඩි ලෙස පීඩාවට පත්ව සිටිති. විශේෂයෙන් ඔවුන්ගේ වගා කටයුතු සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රමාණවත් ජල පහසුකම් නොලැබීම හේතුවෙනි.

අැතාවැටුණුවැව ගම්මානයේ පදිංචි අජිත් කුමාර රොවුගු මහතා සිය අත්දැකීම් විස්තර කළේ මෙසේයි. 

මම මේ ගම්මානයට ආවේ වයස අවුරුදු 10දී. 1984 වසරේ අපේ දෙමාපියන්ට මෙහි ඉඩම් හම්බ වුණා. අපිට ප්‍රථමයෙන් ඉඩම් හම්බ වුණේ කෙන්ට් ෆාම්, ඩොලර් ෆාම් කියන ගම්මානයේ. එතකොට බන්ධනාගාර ගත වෙලා නිදහස ලබන්න සුළු කාලයක සිටින රැඳවියන්ටත් ඉඩම් දීලා එහි පදිංචි කෙරුවා. ඔය අතරේදී තමයි 1984 නොවැම්බර් 30 වැනිදා අලුයම එල්.ටී.ටී.ඊ. ත්‍රස්තවාදීන් ප්‍රහාරයක් එල්ල කළේ. අපේ ගේ තිබුණේ කැලෑව ආසන්නයේ. අපි කැලේට පැනලා මමයි මගේ සහෝදයන් දෙන්නයි අම්මයි ජීවිතය බේරා ගත්තා. ටික වෙලාවකින් අපි එළියට එන කොට තමයි දැක්කේ සිරකරුවන් පෝලිමට තියලා වෙඩි තියලා කියලා. පොඩි ළමුන් උල්වලින් ඇනලා උල්වල සිටවලා මරලා දාලා තිබුණේ. අපි ඊට පස්සේ නිකවැව කියන ගම්මානයට සවස 5 වෙද්දී ආවා. අපේ කකුල් තුවාල වෙලා කටු ඇනිලා ගස්වලට කැපිලා. ඒ ඇවිල්ලා අපි පරාක්‍රම පුර ඇළකිඹුලාගල පාසලේ කඳවුරු බැන්ඳේ. ඊට පස්සේ අපිට මොනරවැව කියන ගම්මානයේ ඉඩම් ලබා දුන්නා. ඒක විශාල මුකලාන කැලෑවක්. චේතිය ගිරිය පන්සලේ නායක හාමුදුරුවෝ තමයි අපිට මේ ඉඩම් පෙන්නලා පදිංචි වෙන්න ඉඩ කඩ සැලැස්සුවේ. අපි ඉතා කුඩා ළමයි. අපි ඒ ප්‍රදේශයට නායක හාමුදුරුවෝ සමග එන කොට මොනරෙක් එක වරම ඉගිලුනා. මොනරා ඉගිලිලා යන ඔස්සේ අපි ඉදිරියට ගියාම වැවක් හම්බ වුණා. වැව හම්බ වුණාට පස්සේ හාමුදුරුවෝ කිව්වා මේ ගමට මම මොනරවැව කියලා නම තබනවා කියලා. එදා ඉඳලා තමයි මොනරවැව කියලා ප්‍රසිද්ධ වුණේ. ඒ ගම්මානයේ අපි සෑහෙන කාලයක් ජීවත් වුණා. පස්සේ එල්.ටී.ටී.ඊ. එකෙන් දිගටම දිගමට ප්‍රහාර එල්ල වුණා. ඊට පස්සේ අපි මේ ඉඩම්වලට පදිංචියට ආවා. ඔය අතර තුරේ අපිට දිගින් දිගමට ආටි (කාලතුවක්කු) ප්‍රහාර එල්ල වුණා. අපි කැලයට දුවනවා. නැවත එනවා. අපේ ඉඩම්වලට නිතරම ආටි වැටුණා. අපි වැඩි හරියක් බංකර් තුළ තමයි ජීවත් වුණේ. පස්සේ යුද්ධය නතර වුණාට පස්සේ තමයි අපි දැන් මේ තත්ත්වයෙන් ඉන්නේ. යුද්ධ කාලයේ අපේ ගම්මානයේ සෑම කෙනෙක්ම ඉතාමත් දුක් වින්දා. අපේ ගෙදරට එහා ගෙදර දරුවට ආටි එකක් වැදිලා ඇස් අන්ධ වුණා. අපි සවස 5 වෙන කොට කෑම කාලා මේ අකුල් අස්සේ තමයි නිදා ගත්තේ. බොහෝම දුෂ්කර කාලයක් ගත කළේ. මොකද එල්.ටී.ටී.ඊ. සංවිධානය අපි දැක්කම බෙල්ල කපලා මරලා දානවා. අද සම්​බෝලයි බතුයි කාලා හරි සතුටින් ජීවිතය ගෙවනවා.

ප්‍රශ්නය- දැන් තත්ත්වය කොහොමද?

පිළිතුර – දැන් කියලා වෙනසක් නැහැ. දැනුත් විශාල අඩුපාඩුකම් මධ්‍යයේ තමයි කාලය ගත කරන්නේ. අපිට ජලය අඩුපාඩුකම විශාල ගැටලුවක්. මොකද මේ ගම්මානයේ ඉන්නේ බොහෝ දෙනෙක් ගොවීන්. ස්ථිර රැකියා නැති අය බොහෝ දෙනෙක් ඉන්නවා. ඔවුන් ඉතා දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දීලා තමයි ජීවත් වෙන්නේ. වතුර ටික ලැබෙන්න ජල ව්‍යාපෘතියක් තිබෙනවා නම් වගා කටයුතුවල නිරත වෙලා ජීවන තත්ත්වය ගොඩ නගා ගන්න පුළුවන්. අපිට අද වෙන තුරු එවැනි දෙයක් තවමත් නැහැ.

ප්‍රශ්නය – එල්.ටී.ටී.ඊ. සාමාජිකයන් මුහුණට මුහුණ හමුවෙලා තිබෙනවාද?

පිළිතුර – අපෝ කිහිප වතාවක්ම හම්බ වෙලා තිබෙනවා. මම වැවට යන කොට මේ ප්‍රදේශයේ පදිංචි කළු අයියා කියලා කෙනෙක් වැවේ මාළු බාමින් සිටියේ. එල්.ටී.ටී.ඊ. එකෙන් එයාගේ ළමයව අරගෙන යන කොට ළමයා කෑ ගැහුවා. එයාව බේරගන්න තාත්ත යන කොට තාත්තාවත් අරගෙන ගියා කැලයට. අපි කැලයේ ගිහින් බලන කොට ළමයව උඩ දම දමා ගෙන යනවා. තවත් දවසක් අපි කැලේට යන කොට අපිට ගම ආරක්ෂා කරන්න ෂොට් ගන් කියලා තුවක්කුවක් දීලා තිබුණා. අපිට සද්දයක් ඇහිලා බලන කොට එල්.ටී.ටී.ඊ. එකේ අය කැලේ මැදින් යනවා. අපිට වෙඩි තියන්න බැහැ. මොකද උන් ගාව බර අවි තිබුණේ. අපි කැලයේ නිදිය ගෙන හැංගිලා සිටියා. අපි හමුදාවට කිව්වා මේ ගැන. පස්සේ අපිව අරගෙන ගියා කොටින්ට ඔත්තු දෙනවා කියලා. එදා තමයි කෝන්ගහවැව හමුදා මුර පොළට පහර දුන්නේ.

සමහර වෙලාවට අපි කියන දේවල් හමුදාවේ නිලධාරීන් විශ්වාස කළේ නැහැ. එ්ගොල්ලෝ හිතුවේ අපි කොටින්ගේ ඔත්තුකාරයෝ කියලා. ඒ වගේ අපි දෙපැත්තෙන්ම බැට කෑවා. අවුරුදු 10 ඉඳලා අවුරුදු 35ක් විතර යනකම් අපි යුද්ධය නිසා දුක් වින්දා. අපි මේ ගමේ සෑම ගහක් යටම නිදාගෙන තිබෙනවා. අපි දැනටත් දුක් විඳින්නේ මේ වතුර වගේම ප්‍රවාහන පහසුකම් දේවල් නැති නිසා.

දැනට ඇතාවැටුණුවැව ගම්මානය තුළ පවුල් 600ක් පමණ ජීවත් වෙති. එම පවුල්වල දූ දරුවන්ට අධ්‍යාපන කටයුතු සිදු කරන්නට ඇත්තේ ඇතාවැටුණුවැව විද්‍යාලය පමණි. ඒත් විද්‍යාලයේ අඩුපාඩු රැසක් මධ්‍යයේ අධ්‍යාපන කටයුතු පවත්වා ගෙන යයි. ගුරුවරුන්ගේ අඩු පාඩු රැසක් පවතින අතර දුෂ්කර නිසා ඔවුන් එම ගම්මානයේ පාසල් කරා යොමු වන්නේ නැත. පාසලේ ඩෙක්ස් බැංකු රැසක අඩුවක් තිබේ.

අැතාවැටුණුවැවේ දැන් තිබෙන තත්ත්වය පිළිබඳව අප සමග කරුණු පැහැදිලි කළ එම්.බී.ඒ. නිශාන්ත මහතා.

අපි යුද්ධයෙන් ගොඩාක් පීඩා විඳි අය. අපිට මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා 2009 වසරේදී සාමය උදා කර දුන්නට පස්සේ ඒ යුද බිය දැන් නැහැ. ඒක අපිට විශාල සහනයක්. නමුත් යුද්ධයක් අවසන් වුණාම රටක් දියුණු වෙන්න ඕනෑ. ගමක් දියුණු වෙන්න ඕනෑ. නමුත් අපට තවමත් එවැනි දෙයක් දක්නට ලැබෙන්නේ නැහැ. ඒකට හේතුව තමයි අපේ ගම පාලනය වෙන්නේ මුලතිව්වලින්. එතකොට සිංහල ගම්මාන මේ වැලි ඔය කලාපයට තිබෙන්නේ 13ක්. ඒ සියල්ලම සිංහල ගම්මාන. මුලතිව් හා වව්නියාව යන දිස්ත්‍රික්ක දෙකට මේ ගම්මාන බෙදිලා තිබෙන්නේ. එතකොට පරිපාලන කටයුතු සිදු වෙන්නේ පැති දෙකකින්. දැන් අපට කොයි පැත්තකින්වත් සහනයක් නැහැ. දැන් මේ ගම්මානවල සිටින සිංහල ජන කොටස අතරමං කරලා මැදකට දාලා හිර කරලා වගේ තමයි තිබෙන්නේ. ඒක අපිට විශාල ගැටලුවක්. අප මේ පිළිබඳව සෑම ආණ්ඩුවකටම සෑම රජයේ නිලධාරියකුටම පැහැදිලි කළා. අපි ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලයට මහවැලි කාර්යාලයට දිගින් දිගමට දැනුම් දෙනවා. නමුත් ඔවුන් සඳහන් කරන්නේ ප්‍රමාණවත් ප්‍රතිපාදන නැහැ කියලා. අපේ මේ ප්‍රදේශයේ ජනතාවට ජීවත් වෙන්නට ලැබෙන ප්‍රතිපාදන මදියි. දැන් පාසල ගත්තොත් පාසලේ කිසිම දියුණුවක් දකින්නට නැහැ. පාසල තුළ අඩුපාඩු බහුලයි. පළමු වැනි කාරණය ගුරුවරු හිඟ කම, දෙවැනි කාරණය ළමුන්ට ඉඳගන්න, ලියන්න ඩෙස්ක් පුටු නැහැ. වතුර ටික, වැසිකිළි පහසුකම් නැහැ. හදිසියේ වැසිකිළි යන්න පාසලේ වතුර නැහැ. පාසල අසල තිබෙන නළ ළිඳෙන් වතුර ගෙනල්ලා තමයි ඒ දරුවන් වැසිකිළි යන්නේ. මේ ඇතාවැටුණුවැවට තිබෙන්නේ ඇතාවැටුණුවැව විද්‍යාලය පමණයි. සමස්තයක් වශයෙන් ගතහොත් වැලි ඔය ජනපදයේ හැම පාසලක්ම පවත්වා ගෙන යන්නේ මේ ආකාරයට තමයි.

පුරන් වූ කුඹුරු යායක්

ඉදිරියට දැන් එන්නේ වැසි කාලය. ඇත්තටම කියනව නම් වසර 4ක කාලයක් ප්‍රමාණවත් ගොවි තැන් කරගන්න ජල පහසුකමක් තිබුණේ නැහැ. දැන් මේ එන කන්නයේ වගා කටයුතු කරන්න වී ටිකක් මිලදී ගන්න මෙහෙ ඉන්න ගොවීන්ට වත්කමක් නැහැ. බොහෝ දෙනා කුලී වැඩ කරලා තමයි ජීවත් වෙන්නේ. එතකොට ඒ තත්ත්වයවත් මෙහේ ජනතාවට උදාවෙලා නැහැ. අන්න ඒ වගේ විශාල ගැටලු රැසක් තිබෙනවා.

අද කුඹුරු තිබුණට බිත්තර වී ටික මිලදී ගන්න බැරි අසරණ මිනිස්සු ජීවත් වෙන්නේ මේ ගමේ. අපි ගොවිජන සේවා කාර්යාලයෙන් ඉල්ලීමක් කළා අපට සහන මිලකට හෝ බිත්තර වී ලබා දෙන්න කියලා. අපි වැලිඔය ජනපදයට එන කොට කුඩා ළමයි. අපි මේ ජනපදයේ මේ ගම්මානයේදීමයි හැදුණේ වැඩුණේ. නමුත් අපි වැලිඔය දාලා ගියේ නැහැ. අපි 1984 ඉඳලා මේ වෙනකම් ජීවත් වෙනවා. නමුත් හරියට තවමත් මේ ජනතාවගේ අඩුපාඩු විසඳලා නැහැ. මම එන සෑම රජයකටම කියන්නේ අපි ගැන අවධානය යොමු කරන්න. අපි ගැනත් සොයලා බලන්න කියලා.

මේ වැලි ඔය ප්‍රදේශයට ප්‍රතිපාදන එන්නේ මුලතිව් දිස්ත්‍රික්කය හරහායි.

එතකොට අපේ ප්‍රධාන ඇමතිලා ඉන්නේ ඒ පැත්තේ. එතකොට මේ පැත්තට ප්‍රතිපාදන එන කොට අඩුපාඩුකම් සිද්ධ වෙනවා. මෙම ප්‍රදේශය පාලනය වන්නේ උතුරු පළාත් සභාවෙන්. නමුත් උතුරු පළාත් සභාවෙන් මම දන්නා තරමින් මේ ප්‍රදේශයේ මොන යම් දෙයකට හෝ කිසිම ප්‍රතිපාදනයක් ලබා දීලා නැහැ. දැන් වව්නියාවේ ඉන්න මැති ඇමතිවරු කිහිප දෙනකු තමයි අපේ දුක සැප යම් තරමින් හෝ සොයා බලන්නේ. ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතා පදවිප්‍රාප්ත වෙලා වසර කිහිපයකට පස්සේ තමයි වැලි ඔය මහවැලි කාර්යාලයට ආවේ. එදා නම් කිව්වා මාසයකට සැරයක් වැලි ඔයට එනවා කියලා නමුත් තවම ආවේ නැහැ.

විශාල ගැටලු තිබෙනවා. දැන් වසර 4ක් ගොවිතැන් බත් නොකරන ගොවීන් සිටිනවා. අද කුලී වැඩක් නැහැ. රැකී රක්ෂා නොමැති 60 %ක පමණ ජනතාවක් සිටිනවා වැලි ඔය ජනපදය තුළ පමණක්. අපි ඉල්ලීමක් කළා අඩුම තරමේ අපට මාසයකට සලාකයක්වත් දෙන්න කියලා. නමුත් එවැනි කිසි දෙයක් මේ වන තුරුත් වෙලා නැහැ.


කල්‍යාණි පුර ග්‍රාමයේ ඇති එකම පාසල


කල්‍යාණිපුර ග්‍රාමයට ඇති එකම වැව (කල්‍යාණිපුර වැව)


පාසල් යන සිසුවියන් දෙදෙනෙක්

ම්ලේච්ඡ කොටි ත්‍රස්තවාදීන් විසින් ලංකා ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වතාවට සමූහ ඝාතනයක් කළේ මීට වසර 35 කට පෙරයි. එනම් 1983 නොවැම්බර් 30 වැනිදායි. මෙම ප්‍රහාරයන් එල්ල කළේ කෙන්ටි ෆාම් සහ ඩොලර් ෆාම් යන ගම්මානවලටයි. එදා ඩොලර් ෆාම් ලෙස හැඳින් වූ එම ගම්මානය අද හඳුන්වන්නේ ඇහැටුගස්වැව ලෙසයි. කෙන්ට් ෆාම් ගම්මානය අද හැඳින්වෙන්නේ කල්‍යාණි පුර 1 යනුවෙනි.

පසුගිය සතියේ අප වාර්තා කළේ ඩොලර් ෆාම් ගම්මානයට එල්ල වූ කොටි ප්‍රහාරය පිළිබඳවයි. කෙන්ට් ෆාම් ගම්මානයට එල්ල වූ ඒ ප්‍රහාරය හා ඊට මුහුණ දී ජීවිත බේරා ගත් ගම්වාසීන්ගේ තොරතුරු අද මෙතැන් සිට වාර්තා කරමු.

කෙන්ට් ෆාම් ගම්මානයට ජානපදිකයන් පදිංචි කරවන්නේ 1983 ජුලි මාසයේ දීයි. එම ජනපදය කරා පැමිණි අහිංසක ගම්වාසීන්ට අවශ්‍ය වූයේ ස්ථිර ජීවන මාර්ගයක් මෙන්ම සිය පවුල් සමග සතුටින් කාලය ගත කරන්නටයි. එවකට බන්ධනාගාර අධිකාරිවරයකු ලෙස සිටි බුලුමුල්ල හා ජයසේකර යන මහත්වරුන්ගේ අධික්ෂණය යටතේ නව ගම්මාන ඉදිකෙරුණේ නිදහස ලැබූ වැරදිකරුවන් එම ගම්මානවල පදිංචි කරවීමටයි. ඔවුන් සිය පවුල් සිටින් නව ගම්මාන වෙත පැමිනුණේ දහසක් බලාපොරොත්තු පොඳි බැඳ ගනිමිනි.

හරියටම 1983 නොවැම්බර් 29 වැනිදා ගම්මානයේ පැවති සංවර්ධන සමිතිය රැස්වූයේ ගම්වාසීන්ගේ ඉදිරි බලාපොරොත්තු පිළිබඳවත් ගම සංවර්ධනය කර ගොවිතැන් කටයුතු කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමටයි. නිදහස ලබා පුනරුත්ථාපනය සඳහා මෙම ගම්මානයට විශාල ප්‍රමාණයක් පදිංචියට පැමිණියහ. සිය ග්‍රාම සංවර්ධන සමිතිය නිම වී සිය නිවෙස් වෙත පැමිණි ගම්වාසීහු නව ​ෙලාවක සුන්දර අත්දැකීම් ලබන්නට සිහින දකිමින් සිටියහ. ගම්මානය වටා රූස්ස වනය අතරින් හිරු බැස යද්දී සිය ගත සිතේ වෙහෙස නිසා දෝ ගම්වාසීහු කඩිනමින් නින්දට වැටුණහ. සිය කුඩා සිඟිත්තියන් තුරුලට ගෙන දහසක් බලාපොරොත්තු තැබූ ගම්වැසියන්ට ඇසුණේ රාත්‍රියේ උලමෙකුගේ සහ රැහැයියන්ගේ කන් දෙදරවන නාදයත් පමණි. තවත් තැනක සිඟිත්​ෙතක් කිරි ඉල්ලා හඬන ශබ්දයද විටින් විට ඇසුණි. එම ශබ්දය මැදියම තෙක් පැවතුණ ද ගම්වාසීහු සුව නින්දේ පසුවූහ.
වෙලාව පහුවදා අලුයම 5.45 ට ළඟා විණි. එහෙත් මිනිස් හඬක් තවමත් ගම්මානය තුළින් ඇසුණේ නැත. ක්‍රම ක්‍රමයෙන් අලුයම අරුණලු වැටෙන අතරතුර කුකුළන් හඬලන්නට පටන් ගත්තේ ගම්වාසීන්ට අලුයම උදා වී ඇහැරෙන්න යයි ඉඟි කරමිනි. එහෙත් ගතේ විඩා බර ගතිය නිසා ඔවුන් තවමත් නින්දේය.

ඒ මොහොතේ මාන බලමින් සිට ත්‍රස්තවාදියෝ ළහිරු කිරණින් රත් පැහැ ගැන්වුණු ඩොලර් ෆාම් සහ කෙන්ට් ෆාම් ගම්මාන වෙත කඩා වැදුණහ. ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වතාවට සමූහ මිනිස් ඝාතකයාගේ ගෝල බාලයන් සිය රාජකාරිය ආරම්භ කළේය. එදා වේල යාන්තමින් සපයා ගත් අහිංසක ජනතාව වෙත දිගින් දිගටම වෙඩි තබා ගම්මානය සුනු විසුණු කළෝය. ත්‍රස්තවාදීන් දිගින් දිගටම වෙඩි තබමින් ගම් වැදීමට පටන් ගැනීමත් සමග ගම්මු හිස් ලූ ලූ අත දිව ගියහ. ඇතැමුන් සිය දරු මල්ලන් ඇකයේ තබාගෙන කැලයට වැදුණේ සිය ජීවිත අවදානම නොතකමිනි. වගුරු බිම්වල වැටෙමින් විටෙක කටු පඳුරුවල ගැටෙමින් ගල් මුල් අතරින් පැමිණි ගම්වාසීන්ගේ දෙපා සිරී ලේ ගලන්නට විය. එහෙත් ඊට වඩා තම ජීවිතයේ වටිනාකම තේරුම් ගත් ගම්වාසීහු ආතක්පාතක් නොමැති රූස්ස කැලේ කාලය ගත කළහ. වෙඩි වැදුණු ඇතැම් ගම්වාසීහු බිම පතිත වී පො​ෙළාවේ පස් දෑතින් මිරිකා ගෙන අවසන් හුස්ම හෙලූහ. ඇතැමුන් දෑස් වසා ගනිමින් වෙන දෙයක් වෙච්චාවේ කියා පො​ෙළාවේ දිගා වූහ. එහෙත් වෙඩි ශබ්දය තවමත් ඉවරයක් නැත.

”දිගින් දිගටම වෙඩි ප්‍රහාර එල්ල වුණා. මම දරු දෙන්නයි බිරිඳයි එක්ක පිටිපස්ස දොරෙන් කැලේට රිංගුවා පණ බේරා ගන්න. කැලේ මැදින් යන කොටත් වෙඩි වරුසාවක් එල්ල කළා. කැලේ මැදින් යද්දි මම එතන තිබූ නිවසකට ගොඩ වුණා. ඒ නිවසේ අයත් පණ බේර ගන්න කැලේට ගිහින්. එතකොටත් ඒ ගෙදර ළිපේ බතකුයි පරිප්පු හොද්දකුයි ඉදෙනවා”

එ් මෙම බිහිසුණු ප්‍රහාරයට මුහුණ දී සිය දිවි ගලවා ගත් යූ.ජී. හේරත් බණ්ඩා මහතාගේ අත්දැකීමයි. අද සැඳෑ සමය ගත කරන හේරත් බණ්ඩා එදා දිවි ගලවා ගත් දරු දෙදෙනා සමග කාලය ගත කරයි. එදා ඒ බිහිසුණු අත්දැකීමට මුහුණ දුන් දරු දෙදෙනා අද තරුණ විය ඉක්මවා ගොස් විවාහ වී දරු මල්ලන් හදාගෙන කෙන්ට් ෆාම් ගම්මානයේ වාසය කරයි. මෙම සිද්ධිය පිළිබඳ අප සමග විස්තර කළ හේරත් බණ්ඩා මහතා,

“අපිව ඉඩම් සංවර්ධන දෙපාර්තමේන්තුවෙන් මෙම ගම්මානයේ පදිංචි කළා වැලිඔය ව්‍යාපාරය යටතේ. ඒ කාලයේ බන්ධනාගාර දෙපාර්තමේන්තුව මගින් නිදහස් වෙන්න ආසන්නයේ සිටින සිරකරුවන් සිය පවුල් සමග කෙන්ට් ෆාම්වල පදිංචි කළා.

1983 අවුරුද්දේ ජුලි මාසයේ තමයි මම පදිංචියට ආවේ. මුල් කාලයේ කඳවුරුවල ඉඳලා පස්සේ තාවකාලිකව ගෙවල් හදලා පදිංචි වුණා. එතකොට කෙන්ට්ෆාම්වල විතරක් පවුල් 170 ක් සිටියා. ඩොලර් ෆාම්වල පවුල් 100 ක් විතර පදිංචි වෙලා සිටියා. ඔවුන් ඔක්කොම සිටියේ එකම ගොඩනැගිල්ලක. එක ගෙදරක පවුල් 5 ක් 6 ක් වගේ සිටියා. පස්සේ කැලයෙන් කොටන් කපා ටිකෙන් ටික නිවාස ඉදි කරගෙන පදිංචි වුණා”
ප්‍රශ්නය – කොහොමද කොටි ප්‍රහාරය පිළිබඳ ඔබගේ අත්දැකීම?

පිළිතුර – කොටි ගහන සිද්ධියක් ගැන අපි දන්නේ නැහැ. අපිට ඒ වගේ අත්දැකීමක් තිබුණේ නැහැනේ. අපි ආවේ පදිංචියටනේ. ලංකාවේ පළමු වතාවට මිනිස් සංහාරයක් ඇති වුණේ මේ ඩොලර් ෆාම්, කෙන්ට් ෆාම් කියන ප්‍රදේශවලනේ. ඒකට අපි තමයි මුලින්ම හසු වුණේ 1983 නොවැම්බර් 30 වැනිදා.

ප්‍රශ්නය – ඒ සිද්ධිය පිළිබඳ විස්තර කළොත් ?

පිළිතුර – අපි නොවැම්බර් 29 වැනිදා ගමේ සියලු දෙනා රැස්වුණා අපේ පොදු ප්‍රශ්න කථා කරන්න.

අපිට ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලයක් තිබුණේ පදවියේ.

ඉතින් අපේ ගැටලු සොයා බලා ඒ ප්‍රශ්නවලට විසඳුම් ලබාගන්න පසුවදා නැවත රැස්වෙන්නයි සිටියේ. අපි සමිතිය අවසන් කරලා සවස 6 ට විතර නිවෙස්වලට ගියා. ඊට පසුවදා අලුයම වෙඩි සද්දයක් ඇසුණා. අපි හිතුවේ අලි පැනලා ඒක නිසා අලි වෙඩි පත්තු කළා කියලා. නමුත් ටිකක් වෙලා යන කොට විශාල ගිනි ජාලාවක් දැක්කා. ඒ එක්කම දුමක් ගියා. එන්න එන්නම වෙඩි සද්දෙත් වැඩියි. මම නැගිටලා එළියට ගියාම තුවක්කු දික්කර ගෙන ඉන්නවා මගේ දිහාවට. මම හිතුවේ හමුදාවෙන් කියලා. ඒත් මම බැලුවා හමුදාවෙන් මොකටද මට වෙඩි කියන්න හදන්නේ කියලා. මම බය වෙලා දරුවො දෙන්නත් අරගෙන කැලේට පැන්නා. මගෙත් සමග දෙමළ පවුලක් සිටියා. ඒ දරුවො දෙන්නත් අරගෙන අපි සියලු දෙනාම කැලයට පැන්නා. ඒ මනුස්සයාට වෙඩි වැදුණා. මමයි මගේ බිරිඳයි දරුවො දෙන්නයි වෙනත් ගෙදරකට ගිහින් බේරුණා. අපට පන්න පන්න වෙඩි තබන කොට මගෙත් එක්ක 25 දෙනෙකු විතර ආවා. ඒ ඔක්කොම මැරුණා

මම බලා සිටියදීම. මම හැංගිලා හිටිය ගේ වටේ තමයි හුඟ දෙනෙක් මැරිලා වැටිලා හිටියේ. මම ඒ ගෙදරට වෙලා හැංගිලා හිටියේ. පස්සේ දොර කඩා ගෙන ඒ කට්ටිය ඇතුළට ආවා. මම දරුවො දෙන්නයි බිරිඳයි පැදුරක ඔතලා හංගලා තිබුණේ. පස්සේ උන් මට හොඳටම බැණලා බැණලා හිටියා. මම සිතාගන්න බැහැ මොකක් ද මේ වෙන්නේ කියලා. මම නම් සිතුවේ මම මැරෙයි කියලා. පස්සේ මමත් ළමයවත් අරගෙන දොර මුල්ලේ වකුටුවෙලා හිටියා. උන් ගේ වටේම ගියා. මගේ පැත්තට තුවක්කුව එල්ල කරගෙන ඉඳලා පස්සේ ‘ඉල්​ෙල ඩා’ කියලා ගියා. ඊට පස්සේ ළමයි දෙන්න හංගලා හිටිය මුල්ලට පැට්ට්‍රල් ගහලා ගිනි තිබ්බා. විශාල ගිනි ගොඩක්. ඒත් මම හැංගිලා හිටියා. ඒත් ඉන්න බෑ. පස්සේ ළමයි දෙන්නෙක් ආවා එතනට. මම ටිකක් වෙලා ඉන්න කොට උන් ගියා. ඊට පස්සේ මම හිමින් හිමින් එළියට ආවා. ඊට පස්සේ තමයි කැලේ පාරෙන් ඇවිල්ලා හමුදා කඳවුරට ආවේ. මගෙත් එක්ක හිටිය අය බේරුණා. මගේ දරුවෝ දෙන්නයි අර අනිත් දරුවො දෙන්නයි බේරුණා. ඒ දරුවන්ගේ අම්මයි තාත්තයි දෙන්නම මැරුණා. මම හමුදා කඳවුර ළඟට ගිහින් කියනකම් කවුරුත් දන්නෑ සිද්ධිය මොකක්ද කියලා. ඊට පස්සේ අපි කඳවුරේ සිටියා. මට මාස 3 ක් විතර යනකම් ඇවිදින්න බැරි වුණා කකුල්වල නිදිකුම්බා වගේ කටු ඇනිලා. බල්ලෝ බළල්ලු ගාණට තමයි මිනිස්සු මැරිලා සිටියේ. දවස් 3 කට පස්සේ තමයි මිනී අරගෙන ගියේ.

දැන් මේ පළාතේ යළි පදිංචි කෙරුවා. ගමේ සිටිය බොහෝ දෙනෙක් ගම එපාවෙලා ගම අතහැර ගියා. මමයි තවත් පවුල් දෙක තුනක් තමයි ඒ සිද්ධියට මුහුණ දීපු අයගෙන් තවමත් මෙහි පදිංචි වෙලා ඉන්නේ. තවත් මේ අවට කිහිප දෙනෙක් සිටියා. ඔවුන් දැන් මියගිහින්. මැරිච්ච ගණන කියන්න බැහැ. අපි දන්න විදිහට මිනී 60 ගණනක් තමයි වැළලුවේ. දැන් ඩොලර් ෆාම් වල එක ගෙදර පවුල් 5 ක් 6 ක් විතර සිටියනේ. ඒ ගෙවල් වල ඉන්න පිරිමි අය එක දිගටම පෝලිම් කරලා ගැහැනු අය බලා සිටියදීමයි. වෙඩි තිබ්බේ. මෙහෙත් එහෙමයි.

අපි කඳවුරුවල සිටින කොට දුක්ඛිත ජීවිතයක් තමයි ගත කළේ. එක පැත්තකින් යුද්ධය. අපිට ගොවිතැන් කර ගන්න විදිහක් නැහැ. හැබැයි මේ සිද්ධිය පළමු වතාවටනේ සිද්ධ වුණේ. ඒක නිසා දිවයිනේ සෑම පළාතෙකින්ම වගේ කැම බීම ලොරි පිටින් හම්බ වුණා.

ප්‍රශ්නය – දැන් සාමය උදාවෙලා තිබෙනවා. දැන් තත්ත්වය කොයි වගේද?

පිළිතුර – දැන් එදාට වඩා ගොඩාක් හොඳයි. ඒත් අපේ මේ ගම් කැළෑ වැදිලා වගේනේ තිබෙන්නේ. ප්‍රධාන පාර හැදුවට ගමට එන පාරවල් හදලා නැහැ. හරියට බස් එකක් නැහැ. අපි ප්‍රධාන පාරට යන්න කි​ලෝ මීටර් 5 ක් විතර පයින් යන්න ඕනෑ. ප්‍රවාහන පහසුකම් නැති නිසා ළමයින්ට ඉස්කෝලෙකට යන්න බැහැ වේලාවකට. අපි එදා වගේ අදටත් දූපතක හිර වෙලා වගේ ඉන්නේ. කිසිම කෙනෙක් අපි වෙනුවෙන් ඉදිරිපත් වෙලා අපේ ගැටලු විසඳන්න තියා ගැටලු මොනවද කියලවත් බලන්න එන්නේ නැහැ.

ප්‍රශ්නය – දැන් එන්න එන්නම දුෂ්කරතා වැඩියිද?

පිළිතුර – ඔව්. දැන් එන්න එන්න ළමයි වැඩිවෙලා. පවුල් සංඛ්‍යාව වැඩිවෙලා. ගොඩක් සංවර්ධන කටයුතු අඩුයි. එ්ගොල්ලේ ඉස්කෝලේ යන්න ඕනැ. නමුත් පාසලක් නැහැ. මෑතකදී ගමේ පාසලක් විවෘත කළා. නමුත් ගුරුවරු අඩුයි. එන්නේ නැහැ. මේ පැත්ත දුෂ්කර නිසා. මෙහෙ දරුවන්ට සම්පත් නුවර ප්‍රදේශයේ ඉස්කෝලෙට තමයි යන්න වෙන්නේ. නමුත් කි​ලෝ මීටර් 5 ක් 6 ක් පයින් තමයි යන්න ඕනෑ. බස් නැහැ. මේක මායිම් ගම්මානයක් කියලනේ ඒ දවස්වල හැඳින්වුණේ. තවම කිසිම කෙනෙක් අවධානය යොමු කරලා නැහැ මේ ගමේ සංවර්ධනය කරන්න . බස් එකක් එනවා උදේ 7.55 පහු වෙලා. එතකොට පාසල පටන් අරන්. ඉතින් ළමයි ඊට පස්සේ ඇතුළත් කර ගන්නේ නැහැ. ඒ වගේ ගැටලු ගොඩාක් තිබෙනවා. ඉතින් අපි කාට කියන්නද මේවා. විසඳුමක් නැහැ. අපිට අඩුම තරමින් මේ පාරවත් හදලා දෙනවා නම් දැන් සම්පත් නුවර ප්‍රධාන පාර කාපට් කරලා සකස් කරලා තිබෙනවා. ඉතින් මේ කිලෝ මීටර 5 හරිගස්සන්නේ නැහැනේ. එහෙනම් බයක් නැතුව දරුවන්ව පාපැදියකින් හරි ඉස්කෝලේ යවන්න පුළුවන්. අඩුම තරමේ දැන් තිබෙන මේ පාරේ බයිසිකලයක් වත් යන්න බැහැ. ඉස්සර අලින්ගෙන් කරදර තිබුණා. දැන් අලි වැටක් ගහලා තිබෙන නිසා ඒ කරදරේ නම් නැහැ. පවුල් 200 ක් විතර දැන් ජීවිත් වෙනවා. ඉන් සුළු පිරිසකට විතරයි කුඹුරු තියෙන්නේ. ඒත් වතුර නැහැ. අහස් වැස්සෙන් තමයි කුඹුරු වැඩ කරන්න වෙන්නේ. ගමේ කොටසක් කනවා. තවත් කොටසක් නොකා ඉන්නවා. ඕක තමයි අද තත්ත්වය.

යුද්ධයෙන් බැට කෑ ඒ ජනතාව අද සිය ගැටලු විසඳා ගැනීම සඳහා තවත් යුද්ධයක නිරත වෙයි. එක් පැත්තකින් වගා කටයුතු කර ගැනීමට ජල පහසුකම් නැත. හදිසි අවස්ථාවකදී ගමනක් බිමනක් යාමට වාහන පහසුකම් නැත. ඔවුන් පිළිබඳ කිසිවකුගේ ඇස් ගැටෙන්නේ නැත්තේ ප්‍රදේශයට වග කියන දේශපාලන බල අධිකාරියක් නොමැතිවීමයි.

කෙන්ට් ෆාම් හෙවත් කල්‍යාණි පුර 1 ග්‍රාමයේ පදිංචි යුද්ධයෙන් අමිහිරි අත්දැකීම් ලැබූ ආර්.එම්. කාන්තිලතා මහත්මිය සිය අත්දැකීම් විස්තර කළේ මෙසේයි.

“මේ ගම්මානය ඉස්සර එළි මහන් සිරකඳවුරක්. පිටින් ගෙන ආ අය තමයි මුලින්ම මෙහි පදිංචි කළේ. කොටි ප්‍රහාර එල්ල වෙන කොට ඔවුන් කඳවුරුවලට සීමා වුණා. මේ ප්‍රදේශය කොටින්ගේ දැඩි පීඩනයකට ලක් වූ ප්‍රදේශයක්. අපේ ගේ ඉදිරිපිට තිබුණා ඒ දවස්වල නළ ළිඳක්. එතන තමයි මුලින්ම පෝලිමට ගමේ අය ගෙනල්ලා මරා දැමුවේ. කඳවුරේ රැඳවියන් සැමදාම උදේ පෙරඩ් එකට එකතු කරනවනේ. අන්න ඒ වෙලාව බලලා තමයි කොටි ප්‍රහාරය එල්ල කළේ. එක පවුලක් තමයි ඉතුරු වුණේ. අනිත් සියලු දෙනාම මැරුණා. බොහෝම අමාරුවෙන් තමයි ඔවුන් ජීවිතය බේර ගත්තේ.

යුද්ධ කාලය ගැන කථා කළහොත් ඉතාම අමිහිරි අත්දැකීම් රාශියක් තමයි අපි අත් වින්දේ. අපි ජීවිතය රැක ගත්තේ බංකර යටට රිංගලා. අපේ ගෙවල් යට බංකර හදාගෙන කොටි ගහන කොට දරු මල්ලන් රැගෙන බංකරවලට යනවා. හරි හමන් කෑමක් බීමක් නැහැ. දරුවන්ට අධ්‍යාපනයක් නැහැ. රැකියාවක් නැහැ. ඉතාම දුෂ්කරයි. නමුත් අපි මේ ගම් දාලා යන්න සිතුවේ නැහැ. පවුල් 300 ක් විතර සිටියා. 60 ගණනක් විතර තමයි ඉතුරු වුණේ අනිත් සියලු දෙනාම ගම් අතහැර ගියා. මේ ඉස්කෝලේ තමයි කඳවුරක් හැටියට අපිව රඳවා තබාගත්තේ කැලෑවල ළමයි තියාගෙන හිටියා. කන්න බොන්න නැහැ. අපිට ගොවිතැනක් බතක් කර ගන්න බැහැ. මොකද සීමාවෙන් පිටත අපට යන්න බැහැ.

ප්‍රශ්නය – මේ කෙන්ට් ෆාම් ග්‍රාමය කල්‍යාණි පුර වුණේ කොහොමද?

පිළිතුර – යුද්ධ කාලයේ මේ ප්‍රදේශයට සෑහෙන සේවයක් කළ හමුදා සෙන්පතියෙක් තමයි ජානක පෙරේරා මහතා. එතුමා මියගියා. එතුමාගේ බිරිඳ කල්‍යාණි. ඒ නම සිහිවෙන්න තමයි මේ ගම්මානයට කල්‍යාණි පුර කියලා නම් කළේ. ජානක පෙ​ෙර්රා මහතා සිහි වෙන්න ‘ජානකපුර’ කියලා මේ අවට තවත් ගම්මානයක් නම් කළා. ජානක පෙරේරා මහතා ඇත්තටම අපට නම් දෙවියෙක්.

අපි නම් අදහන්න තරම් වටින කෙනෙක් හැටියටයි එතුමාව සලකන්නේ. එතුමා ඇතුළු හමුදාවේ පිරිස් නිසා තමයි අපි මේ ප්‍රදේශවල රැඳී සිටියේ. අප මේවා දාලා ගියා නම් අනුරාධපුරය වෙනකම් කොටි අල්ලා ගැනීමට ඉඩ තිබුණා.

ප්‍රශ්නය – යුද්ධයෙන් පහුව දැන් කොයි වගේ ද මේ ප්‍රදේශයේ තත්ත්වය.

පිළිතුර – යුද්ධයෙන් පසුව මේ ගම්මාන ගොඩාක් දුරට දියුණු වුණා. ගමට පාරවල් වැටුණා. අපිට කන්න දෙක වගා කරන්න ජලය තිබුණා. මිනිසුන්ගේ ආර්ථිකයත් යහපත් වුණා. හැබැයි දැන්නම් ඒ තත්ත්වය වෙනස් වෙලා.

ප්‍රශ්නය – ඒ කියන්නේ ඒ පිළිබඳව පැහැදිලි කළහොත්?

පිළිතුර – දැන් වසර 2 ක 3 ක පමණ සිට අපි ඉතා දුෂ්කර කාලයක් ගත කරන්නේ. අපිට ස්වභාව ධර්මයෙන් වද දෙනවද දන්නේ නැහැ. අපට වැස්ස නැහැ. කන්න දෙක තියා එක කන්නයක් වත් කර ගන්න වතුර නැහැ. දැන් මේ දවස්වල වැස්ස සුළු වශයෙන් තිබෙනවා. නමුත් ගොවිතැන් කටයුතු කරන්න ප්‍රමාණවත් නැහැ. මිනිස්සුන්ට ජීවත් වෙන්න ක්‍රමයක් නැහැ. මේ වෙන කොට මිනිස්සුන්ගේ ආර්ථිකය හුඟාක් දුරට කඩා වැටිලා තිබෙන්නේ. අද වෙන කොට හදිසියකට පිරිමි 10 දෙනෙක් එකතු කර ගන්න විදියක් නැහැ. සේරම ගමෙන් පිට පළාත්වලට ගිහින් එක එක වැඩවලට. දරුවන්ට පාසල් යන්න විදිහක් නැහැ. ප්‍රවාහන පහසුකම් නැහැ. පොත් පත් නැහැ. සපත්තු වගේම නිල ඇඳුම් නැහැ. ඉතාම දුෂ්කර ජීවිතයක් තමයි ගත කරන්නේ. ගමේ කුලී වැඩක් වත් නැහැ. යම් තරමින් අපි ජීවන මාර්ග හදාගෙන තිබෙන නිසා ජීවත් වෙනවා. නැතිනම් මිනිස්සු පුදුමාකාර විදිහට දුෂ්කරව ජීවත් වෙන්නේ. ගමේ පවුල් බොහෝ දෙනෙක් බඩගින්නේ තමයි කාලය ගෙවන්නේ. ඒ කියන්නේ කිසිම ආදායම් මාර්ගයක් නැහැ.

ඉස්සර එහෙම නොවෙයි. යුද්ධ කාලයේත් යුද්ධයට පසුව අවුරුදු ගණනක් වැස්ස නැති වුණත් අපිට නියං සහනාධාර දුන්නා. වහින කාලයට ගංවතුර ආධාර ලැබුණා. අපි ආධාර ඉල්ලනවා නොවෙයි. නමුත් කිසිම බලධාරියෙක් අපි ගැන සොයල බලන්නේ නැහැ. අපි නිතරම මේ ගැන දිගින් දිගටම කිව්වත් වැඩක් නැහැ. විසඳුමක් නැහැ. දැන් ඉස්කෝලේ ගත්තොත් ​ෙපර පාසලේ ඉඳලා සැම දෙයක්ම සපයා ගන්න ඕනෑ. ඒවාට කිසිම ආධාරයක් ලැබෙන්නේ නැහැ. දරුවා පාසල ඇරිලා එනකම් අම්මා ඉන්න ඕනෑ පාසල ළඟ. මොකද දරුවගේ අවශ්‍යතාවලට. ඒ වගේ පහසුකමක් වත් නැහැ. ඒ වගේ තවත් දෙයක් තමයි ගම්වල දැන් දූෂණය, සොරකම ඉහළ ගොස් තිබෙනවා. මේ ආර්ථිකය පිරිහීමත් එක්ක මේ සියලු දේවල් ම වර්ධනය වෙලා තියෙනවා. ලොකු විනාශයකට තමයි අද වෙන විට මේ ගම්මානය මුහුණ දීලා තිබෙන්නේ.

ප්‍රශ්නය – මේ පිළිබඳව බලධාරීන්ගේ අවධානය යොමු වෙන්නේ නැද්ද?

පිළිතුර – අපි මේ සම්බන්ධව සංවර්ධන කමිටු රැස්වීමේදී දීර්ඝ වශයෙන් සාකච්ඡා කරනවා. නමුත් විසඳුමක් ලබාදෙන්න කවුරුත් එන්නේ නැහැ. කිසිදු මැති ඇමැති වරයෙක් එන්නේ නැහැ. රජයේ ආයතනවලට මැදිහත් වෙන්න මෙහෙ තිබෙන ආයතනවලට ඇත්තටම සම්පත් නැහැ. මහවැලි අධිකාරිය, ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලය හැකි සෑම දෙයක්ම ජනතාවට කරලා දෙනවා. දැන් කළ්‍යාණිපුර ග්‍රාමයේ පවුල් 210ක් ඉන්නවා. ඉන් පවුල් 108 කට විතරයි කුඹුරු තිබෙන්නේ.

ප්‍රශ්නය – ප්‍රවාහන පහසුකම් පිළිබඳ කතා කළහොත්?

පිළිතුර – අපට උදේට එක බස් රථයක් ධාවනය වෙනවා. ඒක උදේට විතරයි දවල්ට හෝ හවස ධාවනය වෙන්නේ නැහැ. බොහෝ දෙනෙක් බයිසිකල්, ත්‍රීරෝදවලින් තමයි ගමනාගමන කටයුතුවල නිරත වෙන්නේ දැන් මේ පාර අවුරුදු ගණනාවක ඉඳලා හදලා නැහැ. පාරේ යන්න බැහැ වළවල්. පාර කැඩිලා. නමුත් හදන්නේ නැහැ. හදිසි ලෙ​ෙඩක් ගැබිනි මාතාවක් එක්ක යන්න බැහැ. මේවා ගැන කියන කොට කියන්නේ මුදල් ප්‍රතිපාදන නැහැ කියලා. මොන දේ ගැන ඇහුවත් කියන්නේ මුදල් ප්‍රතිපාදන නැහැ කියලා කරන්න විදිහක් නෑ, මුදල් අනුමත වෙන්නේ නැහැ කියලා තමයි කියන්නේ

ප්‍රශ්නය – මේ ප්‍රදේශයට දේශපාලන අධිකාරියක් නැති එකත් බලපාලා තිබෙනවාද?

පිළිතුර – ඔව්. ඒකත් ඒක ගැටලුවක්. හැබැයි දේශපාලන අධිකාරිය ඉන්නවා. ඡන්දයක් ආසන්න වෙලාවට. දැන් නැහැ කවුරුවත්. ඇත්ත කථාව ඒකයි. ඡන්ද කාලයට බුරුතු පිටින් එනවා. ඡන්දය පසුවුණාම කවුරුවත් නැහැ. දැන් මේ කාලයේ නැවතත් එන්න පටන්ගෙන තිබෙනවා. අපට ඡන්ද බල ප්‍රදේශය වෙන්​ෙන වව්නියාව. ඡන්දය අරගෙන ගියාට පස්සේ අපි ගැන කවුරුත් බලන්නේ නැහැ.

ප්‍රශ්නය – මේ ප්‍රදේශය උතුරු පළාත් සභාවටයි අයිති. පළාත් සභාවේ අවධානය නැද්ද?

පිළිතුර – උතුරු පළාත් සභාවට තමයි අයිති. අපි අපේ ප්‍රශ්න විතරක් නොවෙයි වෙනත් පළාත්වල ප්‍රශ්න ඉදිරිපත් කළත් ප්‍රතිපාදන නැහැයි කියලා තමයි කියන්නේ. පළාත් සභාවේ ඉන්න මන්ත්‍රීවරු එක් කෙනෙක් දෙන්නෙක් ඇරුණහම කවුරුත් උදව් කරන්නේ නැහැ.

අපි විශාල ගැටලුවකට මුහුණ දීලා තිබෙන්නේ. දැන් අපි ඉන්න ප්‍රදේශය අයිති මුලතිව් වලට. ඡන්ද බල ප්‍රදේශය වව්නියාව. එතකොට අපි ගැන හරිහමන් බැලිල්ලක් කවුරු තුළත් නැහැ. අපි අතරමංවෙලා. සුළු ජන කොටසක් වැලිඔය ප්‍රදේශයේ ඉන්නේ. දැන් අපි කල්පනා කරලා තිබෙන්නේ අපි දැන් වෙනත් පැතිකඩකට යන්න ඕනෑ. වැලිඔය කියන්නේ ගොඩක් දුක් වින්ද ජනතාවක් සිටිය ප්‍රදේශයක්. අපි මේවා අතහැරලා ගියා නම් මීට වඩා විශාල හානි වෙන්න තිබුණා රටට. එදා සිට ජීවත් වූ අයට තමයි ගොඩාක් අසාධාරණයක් වෙලා තිබෙන්නේ. තවමත් සිටිනවා වසර 30 කට අධික කාලයක් ජීවත් වෙච්ච අය. ඔවුනට තවත් නිවසක් හදාගන්න ක්‍රමයක් නැහැ. ඇතාවැටුනවැව, නිකවැව වම, දකුණ වගේ ප්‍රදේශවල ඉන්නවා. මිනිස්සු එදා ආටි ගහන කොට බෝම්බ ගහන කොට බංකර ඇතුළේ ජීවත් වුණ අය. බෝම්බවලින් හානි වුණ නිවාස හදාගන්න බැරුව තවමත් ඉන්නවා පිරිසක්. පවතින න්‍යාය නිසා මුදල් ප්‍රතිපාදන වෙන් කරන්න බැහැලු. එක්කෝ වයෝවෘද්ධයි. නිවාස හදා ගන්න ක්‍රමයක් නැහැලු. එක්කෝ දරුවෝ වෙනත් ප්‍රදේශයක රැකියාවක. ඒක නිසා ප්‍රතිපාදන වෙන් කරන්න බැහැලු. ඒත් එදා ඉඳලා දුක් වින්ද ජනතාවට අවස්ථාවක් උදාවෙලා නැහැ තවමත් නිවසක් සාදාගන්න. ඕකයි අද මෙහෙ තිබෙන තත්ත්වය.

කෙන්ට් ෆාම් ග්‍රාමයේ ගැටලු විසඳීමට බලධාරීන් මැදිහත් නොවන්නේ පවතින අතිවිශාල දුෂ්කරතා නිසායි. අඩුම තරමින් ඔවුන්ගේ වගා කටයුතු කර ගැනීමට තිබෙන එකම වැව හෝ ප්‍රතිසංස්කරණය කර දෙන ලෙස ඔවුන්ගේ ප්‍රධාන ඉල්ලීම් අතර වෙයි.

පාසල නිම වී එන සිසුන් පිරිසක්.

​කෙන්ට් ෆාම් ග්‍රාමයේ පදිංචි මිලිනාවතී මහත්මිය අප සමග ප්‍රකාශ කළේ ආර්ථික ප්‍රශ්න නිසා ජනතාව දැඩි දුෂ්කරතාවලට පත්ව ඇති බවයි.

“මෙහෙ ජනතාවගේ ප්‍රධාන ජීවනෝපාය කෘෂි කර්මාන්තයයි. සමහරුන් වතුර තිබෙන කාලයට වැවේ ධීවර කර්මාන්තයේ නිරතවෙනවා. එ්ත් හැමදාම වැවේ වතුර නැහැනේ. ඊට අමතරව කුලී වැඩ කරනවා. ගඩොල් කපනවා. අක්කරයක් අපිට දීලා තිබෙනවා. ඒක එක කන්නයි වගා කරන්න පුළුවන්. දැන් කුඹුරු කරන්නේත් එක කන්නයයි. ජල පහසුකම් නැහැනේ. වහින කාලයට වැවේ ඉතිරිවෙන ජලයෙන් තමයි ඒ සියල්ලම කරන්නේ. අපි ඉල්ලන්නේ මේ තියෙන එකම වැවවත් හරියට හදලා දෙන්න කියලා වැවේ ගැඹුරු වැඩි කරලා. එතකොට වතුර දවස් ගණනාවකට හරි තිබෙනවානේ. ඒත් කවුරුවත් අපි ගැන අවධානය යොමු කරන්නේ නැහැ. මේ වැවට කොහෙන්වත් වතුර එන්නේ නැහැ. වැසි වතුරෙන් තමයි වැව පිරී යන්නේ.

අපට ප්‍රවාහන පහසුකම් කියලා මොකෝවත්ම නැහැ. දැන් එක බස් එකක් වැඩ කරනවා. ඒක උදේට විතරයි. යනවා මිසක් එන්නේ නැහැ. උදේ 7.55 ට බස් රථය එන්නේ. එතකොට ළමයින් ඉස්කෝලෙට පයින් හෝ බයිසිකලයෙන් ගිහිල්ලා. මෙහෙ ඉන්න ළමයි ඉගෙන ගන්න දක්ෂයි. දැන් පසුගිය ශිෂ්‍යත්වයෙන් 172 ක් ලබා ගත්ත ළමයි ඉන්නවා. තවත් 100 ට වැඩියෙන් ලකුණු ගත්ත ළමයි 10 දෙනෙක් ඉන්නවා.

​හොඳට ඉගෙන ගන්න පුළුවන් ළමයි ඉන්නවා. නමුත් පහසුකම් නැහැ. රැකියා ප්‍රශ්නය තමයි අපට බොහෝ තිබෙන්නේ”

අප සමග අදහස් දැක් වු කෙන්ට් ෆාම් හි පදිංචි සුනිල් ධර්මසිරි මහතා,

දැන් යුද්ධය නැහැ. නමුත් ජනතාවට හරි හමන් රැකියාවක් නැහැ. ගොඩක් ගමේ අය පිට පළාත්වලට ගිහිල්ලා කුලී වැඩ කරලා තමයි ජීවත් වන්නේ. හදිසි අසනීපයකට බෙහෙත් ගන්න මෙතන ඉඳලා කිලෝමීටර් 5 ක් 6 ක් සම්පත් නුවරට යන්න ඕනෑ. හරි හමන් බඩු මුට්ටුවක් ගන්න කඩයක් නැහැ. සම්පත් නුවරටම යන්න ඕනෑ. නමුත් යන්න ප්‍රවාහන පහසුකම් නැහැ. ඔය දේවල් ඉෂ්ඨ කරලා දෙනව නම් තමා හොඳ.


අම්පටියේ හිමියන් පන්සල් ගොවිපලේ පැලේදි…

අම්පිටියේ සුමනරතන හිමියන් සිංහල – දෙමළ – මුස්ලිම් දරැවන් සමග

කෙවිලියාමඩුව දරු පවුලකට ආධාර දෙන අවස්ථාව.

කෙවිලියාමඩුව ගම්මානයේ පැරැනි නිවසක්

පරිත්‍යාගශීලින්ගේ මුදල් වලින් හැදුව නිවාස

වසර තිහක යුද්ධය අප රටට කළ විනාශය මෙතැකැයි කියා නිම කළ නොහැකිය ශාපලත් යුද්ධයෙන් බැටකෑ තවමත් දුක්විඳින ජනතාව අදත් ගම්මානවල තවමත් සිටී. වසර තිහක යුද්ධයට යටවූ මෙම අහිංසක වැසියන් ගේ දුක් ගැනවිලි අද අසන්නට කෙනෙක් නැති තරම්ය. අද යුද්ධයක් තිබුණා දැයි අමතක වූ මිනිසුන් ඉන්නා රටකට මෙම අහිංසකයින් අමතක වීම අරුමයක් නොවේ. අම්පාර මඩකළපුව සීමාවේ ඇති කෙවිලියාමඩුව ගම්මානය පිහිටා තිබෙන්නේ අම්පාර මහඔය මාර්ගයේ 20 වෙනි කණුවේය. නිරන්තරයෙන් පැමිණි ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාර නිසා මෙම ගම්මානයේ වැසියන් එයින් ඉවත් කිරීමට තීරණය කළේ වෙන කිසිවක් කර කියා ගත නොහැකි නිසාය.
යුද්ධය අවසන් වීමත් සමගම මෙම ගම්මානයේ වැසියන් නැවත වතාවක් මෙහි පදිංචි ​ෙවන්නට තීරණය කළේය. එ්වන විට ඔවුන් ගේ නිවාස කිසිවක් නොවීය. කුඩා පැල්පත් ඉදිකරගත් මෙම පිරිස නැවත වතාවක් තම ජීවිතය ආරම්භ කළේය. එහෙත් මෙම පිරිස පදිංචි වූ දින සිටම විවිධ බාධාවන් එල්ල වන්න විය. එහෙත් ඔවුන්ගේ දුක අහන්නට කියන්නට කිසිවෙක් නොවීය.

තමන්ට කිසිම පිළිසරණක් නැතිව ඉන්නා අවස්ථාවක මඩකළපුව සිට හිමි නමක් සින්නවත්ත ගම්මානයට වැඩම කර ඇති බව ගම්වැසියන් අතර හදිසි පණිවිඩයක් ලෙස පැතිර ගියේය. පසුව මෙම ගම්වැසියන් පැමිණ එම හිමියන් හමුවී තමන්ගේ දුක් අඳෝනාව පවසන්නට වූහ. ඒ හමුවීම සිදුවුණේ සින්නවත්ත විහාරස්ථානයේ දීය.

අනේ හාමුදුරුවනේ අපි යුද්ධයෙන් පස්සේ නැවත මේ ඉඩම්වල පදිංචි වෙන්න ආවා. නමුත් අපිට ග්‍රාමසේවක මහත්තයා කියනවා යන්න කියලා. අපි කොහාටද යන්නේ අපේ හාමුදුරුවනේ යැයි ගම්වැසියන් පවසන්නට විය. ගම්වැසියන්ගේ මේ දුක් දොම්නස් සියල්ල අසා සිටි මේ හිමි නමගේ දෙනෙතින් කඳුළු ගලා වැටෙන්න විය. හරි උඹලා බය නැතුව ඉඳපල්ලා කව්රු කිව්වත් යන්න එපා. උඹලා ගැන මම බලා ගන්නම්. මේ ටික දවසේ තියෙන දෙයක් කාල ඉඳපල්ලා. මම ආයේ ඉක්මණින් එනවා උඹලා බලන්න. මම මේ කිසි කෙනෙක් තනි කරන්නේ නැහැ යනුවෙන් සිංහ සෙයියාවෙන් උන් වහන්සේ පැවසූහ. උන් වහන්සේගේ ඒ හඬත් සමගම ගම්වැසියන්ට මහත් ධෛර්යයක් පැමිණි අතර සියලුම දෙනාම හාමුදුරුවන්ගේ දෙපා නමදින්නට වූහ.

මේ අහිංසකයින්ගේ දුක සොයා ගෙන පැමිණියේ වෙන කවුරුත් නොව උතුරු – නැගෙනහිර උපප්‍රධාන සංඝනායක මඩකළපුව මංගලාරාම විහාරාධිපති අම්පිටියේ සුමනරතන හිමියන්ය.

යුද්ධය පැවැති සමයේ අනේක දුක් විඳිමින් උන් වහන්සේ මඩකළපුව මංගලාරාම විහාරස්ථානය රැකගෙන ආරක්ෂා කිරීමට කටයුතු කළේ හරියට දන් වේලක්වත් වළඳන්නට වත් නොහැකි යුගයකය. දානමාන දීමට කිසිවෙකු නොසිටි අතර ගම්වැසියන් කිහිප දෙනෙක් පමණක් උන් වහන්සේගේ දුක සැප සොයන්නට සිටි අතර ආරක්ෂ අංශ යුද්ධය කරන ගමන් දුන් දානය වළඳමින් මඩකළපුව විහාරය රැක ගනිමින් කටයුතු කරන්නට උන් වහන්සේට සිදුවිය.

1990 වසරේ කොටි ත්‍රස්තවාදීන් විසින් මඩකළපුව මංගලාරාම විහාරය මුළුමනින්ම ගිනි තබා විනාශ කර තිබූ අතර එය නැවත ගොඩනැගීමේ වගකීම ද උන්වහන්සේ වෙත පැවරී තිබුණත් සිංහල පවුල් එකක්වත් නැති මඩකලපුව නගරයේ එම කාර්යය ඉටු කිරීම මහත් ගැටලුවක් විය. නමුත් උන් වහන්සේ යුද්ධය අවසන් වීමට ආසන්න වෙන විට විහාරස්ථානය යම් ප්‍රමාණයකට ගොඩනැගීමට සමත්විය.

වැව ඉදිකරන අවස්ථාව

කෙවිලියාමඩුව ජනතාව සමග වගා කරන අම්පටියේ සුමනරතන හිමියන්

ඉන්පසුව යුද්ධය නිසා අසරණ වූ සින්නවත්ත, කෙවිලියාමඩුව, සිප්පිමඩුව, දිව්ලපතාන ගම්මානවල ජනතාවගේ ජීවිතය ගොඩනැගීමට උන්වහන්සේ පෙරමුණ ගනු ලැබීය. ඉන් ප්‍රධාන තැනක් ගනු ලැබුවේ කෙවිළියාමඩුව ගම්මානයයි.

මෙම ගම්මනායේ පදිංචි වූ ජනතාව නැවත එම ස්ථානවල ස්ථාපිත කිරීමට අම්පිටියේ සුමනරතන හිමියන්ට මහත් වෙහෙසක් ගැනීමට සිදුවිය. මෙම ගම්මානයේ නැවත පදිංචිවීමට ඉඩ නොදිය හැකි බව පට්ටිපොළ ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරිය පැවසීමත් සමගම විපතට පත් ජනතාව නැවත පදිංචි කිරීමට උන් වහන්සේට මහත් වෙහෙසක් ගැනීමට සිදුවිය. මෙම අහිංසක ජනතාව නැවත පදිංචි කිරීමට නිලධාරීන් සමග රණ්ඩු කරන්න ද උන් වහන්සේට සිදුවිය.

අවසානයේ දී උන් වහන්සේ කෙවිලියාමඩුව ගම්මානයේ නිවාස 86ක් ඉදිකර මෙම අහිංසක‍ ජනතාව පදිංචි කිරීමට කටයුතු කළහ. ඒ සඳහා උන්වහන්සේ ගේ ඉල්ලීම පරිදි විදේශගතව සිටින ශ්‍රී ලාංකිකයින් සහ ලංකාවේ සිටින බෝහෝ පිරිසක් උපකාර කළහ.

යුද්ධය නිසා මෙම ගම්මානවලින් පිටව ගිය මෙම වැසියන් නැවත මෙම ගම්මානවල පදිංචියට පැමිණියේ ඇඳිවත පිටින්ය. ඔවුන්ගේ නිවාස සියල්ලම විනාශ වී ගොස් තිබිණ. මෙම ජනතාවට අවශ්‍ය වියළි සහනාධාර ද හැකි සෑම අවස්ථාවකදීම උන්වහන්සේ විසින් ලබාදීමට කටයුතු කළේය. එසේ නොකළා නම් මෙම ගම්මානයේ වැසියන් වැඩි පිරිසක් සිටින්නේ කුස ගින්නේය.

එතැනින් නොනැවතුණු උන්වහන්සේ පන්සල් භූමියේ වැවක් ඉදිකිරීමේ කටයුතු ආරම්භ කරනු ලැබීය. ඒ අන් කිසිවක් නිසා නොව මෙම ගම්මානයේ ජනතාවගේ ජීවන රටාව ශක්තිමත් කිරීමට කුඹුරු ඉඩම් සකස් කිරීමටය. දහසක් බාධක මැදින් එම උත්සාහය ද මල්ඵල ගැන්වෙමින් පවතී. මෙම වැව යටතේ කුඹුරු අක්කර 100ක් පමණ අස්වැද්දීමට උන්වහන්සේ සැලසුම් කර තිබේ.

මේ පිළිබඳව මෙම ගම්මානයේ පදිංචි ජනතාව අප සමග විවිධ අදහස් දැක්වීය.

ධම්මිකා කුමාරි මහත්මිය කෙවිලියාමඩුව : මේ ගමේ ජීවත් වෙන්නේ යුද්ධයෙන් බැටකාපු ජනතාව. ඒ අයට යන එන මං නැතිව හිටියේ. අපිට කාත් කවුරුවත් නැතුව ඉන්න වෙලාවක තමයි මඩකළපුව පන්සලේ හැමුදුරුවෝ අපේ ගමට ඇවිල්ලා අපේ ගම හදන්න පටන් ගත්තේ. එදා ඉඳන් අපිට ශක්තියක් උනේ අම්පිටියේ නායක හිමියන් අපි හිටියේ පොඩි ඉලුක් පැලවල් වල අපිට ගෙයක් හදල දුන්නේ අපේ හාමුදුරුවෝ උන් වහන්සේ අපි හින්දා නිලධාරීන් එක්ක රණ්ඩු උනා. අපි හින්දා උසාවි යන්න සිද්ධ උනා. හරියට දානයත්වත් උන් වහන්සේට ලැබෙන්නේ නැහැ. නමුත් අපේ ජීවිත හදන්න ගොඩ නගන්න ගත්ත උත්සහය නිසා තමයි අපි අද මේ ගම්මානයේ රැඳිලා ඉන්නේ. උන් වහන්සේ අපිට පියෙක් වගේ කන්න බොන්න ටික පවා ගෙනත් දෙනවා. අපේ හාමුදුරුවන්ට මම දිඝාසිරි පතනවා.

එන්. එම්. සිරියාවතී මහත්මිය කෙවිලියාමඩුව : අපට ජීවත් වෙන්න ස්ථිර මාර්ගයක් නැහැ. මඩකළපුව හාමුදුරුවෝ තමයි අපේ කුසගිනි නිවන්නේ. අපේ දරුවන්ගේ කුසට බත් ඇටයක් වැටෙන්නේ අපේ හාමුදුරුවන්ට පිංසිද්ධ වෙන්න. දරුවන්ට ඉගෙන ගන්න පොතක් පතක් ලැබෙන්නේ අපේ හාමුදුරුවෝ නිසා. අපිට වගාවක් කියලා කරන්න පුළුවන් වෙන්නේ වැසි කාලේට පමණයි. ඒත් වැස්ස ලැබුණොත් විතරයි. අපිට ජීවත් වෙන්න විදියක් නැති නිසා හාමුදුරුවෝ පන්සල් වත්ත ගොවිපළක් කරා. ඒකේ වැඩ කරලා තමයි පහුගිය කාලේ ජීවත් උනේ. දැන් පන්සල් වත්තේ වැවක් හදනවා. ඒකේ වැඩ ගොඩක් අවසන්. උන් වහන්සේ හදන්නේ වැව යටතේ කුඹුරු හදල අපේ ගමේ අයට දෙන්න. එතකොට ගොවිතැන් බතක් කරල අපිට ජීවත් වෙන්න පුළුවන්. අපිට ආණ්ඩුවෙන් කියලා කිසිම දෙයක් හමුවුණේ නැහැ. මඩකළපුව හාමුදුරුවෝ නැත්නම් අපි කෙවිලියාමඩුවෙන් ගිහින් ඉවරයි.

එච්. සෝමාවතී කෙවිලියාමඩුව : පහුගිය කන්නයේ පොලියට අරන් අපේ ඉඩම් වගා කරා. හරක්, අලි ඇවිත් වගාව විනාශ කරා. දැන් පොලී සල්ලි ගෙවන්න විදියක් නැහැ. පොලීකාරයා ගෙදරට ඇවිත් බැණලා යනවා. එහෙම ඉන්න කොට තමයි අපේ හැමුදුරුවෝ පන්සලේ ගොවිපළ ආරම්භ කරේ. අපිට සල්ලි කෑම ටික දෙන්නේ හාමුදුරුවෝ උන් වහන්සේට දහස් වරක් පිංසිද්ධ වෙනවා අපේ කුසගිනි නිවනවට.
වයි. එස්. අමරඥාන කෙවිලියාමඩුව : අද කෙවිලියාමඩුව කියන ගම තියෙන්නේ මඩකළපුව හාමුදුරුවෝ නිසා. නැත්නම් නිලධාරින් අපිව පන්නල දානවා. අපේ හයියට ඉන්නේ හාමුදුරුවෝ විතරයි ආණ්ඩුවෙන් කියල අපිට යමක් හම්බ වෙන්නේ නැහැ. අඩුම වශයෙන් සමෘද්ධි පවා අපිට නැහැ. අපි ඒ තරම්ම අසරණයි. අඩුම වශයෙන් අපිට ජන්ද බලයවත් නැහැ. මේ පැත්තට ඉන්න නිලධාරීන් ගෙන් අපිට කුඩම්මාගේ සැලකිලි තමයි තියෙන්නේ.

උතුරු – නැගෙනහිර උපප්‍රධාන සංඝනායක මඩකළපුව මංගලාරාමාධිපති අම්පිටියේ සුමනරතන හිමි : වසර තිහක යුද්ධයෙන් පසුව මඩකළපුව දිස්ත්‍රික්කයේ හැම ජනතාවක්ම අසරණ තත්වයට පත්වෙලා හිටියේ. විශේෂයෙන්ම මඩකළපුව දිස්ත්‍රික්කයේ හිටපු සිංහල ජනතාව අන්ත අසරණ තත්වයට පත්වුණා. ඒ අය පිළිබඳව හොයන්න කව්රුවත් හිටියේ නැහැ. මම සිප්පිමඩුව, සින්නවත්ත, කෙවිලියාමඩුව, දිවිපොතාන යන ගම්මානවල ගෙවල් 178ක් පමණ හදල තියෙනවා. කෙවිලියාමඩුව ගම්මානයේ පමණක් ගෙවල් 83 ක් හදල තියෙනවා. මේ අහිංසකයින් පදිංචි කරන්න හදන විට විශාල සටනක් කරන්න සිද්ධ උනා. මට නඩු 17ක් විතර තියෙනවා. මට අවශ්‍ය උනේ යුද්ධයෙන් බැටකාපු මේ අහිංසකයින් වෙනුවෙන් යමක් කරන්න. අද ‍වෙනකොට මට යමක් කරන්න හැකි වෙලා තියෙනවා. මේ සඳහා මට විදේශ මිතුරන් විශාල ප්‍රමාණයක් උදව් කරලා තියෙනවා.

මේ දිනවල මම උත්සහ කරන්නේ කෙවිලියාමඩුව ගම්මානයේ වැව සකස් කරන්න. මෙම වැව යටතේ කුඹුරු අක්කර 100ක් වගා කරන්න බලාපොරොත්තු වෙනවා. ඒ කුඹුරු මේ ජනතාවට දෙන්න තමයි මගේ හීනය තියෙන්නේ. එදා කැඳ උගුරක් බොන්න හිටපු නැති කෙවිලියාමඩුව ජනතාව අද දෙපයින් නැගිටින්න උත්සහ කරනවා. මේ අය වගා කරන්න උත්සහ කළත් හරක් සහ වන අලින් මේ අයගේ වගාවන්වලට හානි කරනවා. දැනට අතුරුගිරිය පැත්තේ දායකයින් විසින් වැටවල් සකස් කර ගන්න කම්බි පවා අරගෙන දුන්නා.

මට පුළුවන් හැම අවස්ථාවකම මම මේ අයට උදව් කරනවා. මේ ජනතාව දාල යන්න බැරි හින්දා මගේ ජීවිතේ වැඩිපුරම ගෙවෙන්නේ කෙවිලියාමඩුව පන්සලේ. පන්සලේ කිසිම පහසුකමක් නැහැ. ගමේ අයට දානය දෙන්න පුළුවන්කමක් නැහැ. අපිම දානය හදාගෙන වළඳලා සමහරදාට වළඳන්නේ පොල් සම්බෝලයි බතුයි. රෑට පැලක නිදා ගන්නවා. වැවේ කටයුතු සාර්ථකව අවසන්වෙමින් පවතිනවා. දැන් තියෙන්නේ කුඹුරු ඉඩම් හදන්න. ඒ සඳහා ඔබගේ සහයෝගය දෙන්න කියලා මම ඉල්ලා සිටිනවා.

කාගේ හරි වාසනාවකට මට මඩකළපුවට එන්න සිද්ධ උනා. මම මඩකළපුවට ආවේ නැත්නම් අද කිසිම සිංහල කෙනෙක් මඩකළපුවේ නැහැ. නිලධාරින් වැඩ කරන්නේ ජාතිවාදී දේශපලාඥයින් කියන විදියට ඒ වගේම නැගෙනහිර දැවන්ත පුරා වස්තු විනාශයක් සිද්ධ වෙනවා. මම මේවට කතා කරන නිසා මගේ ජීවිතයට තර්ජන එල්ල වෙමින් පවතිනවා. සිංහල අයට පමණක් නෙවෙයි දෙමළ මුස්ලිම් ජනතාවගේ ගැටලුවලටත් මම මැදිහත් වෙනවා. හැබැයි මඩකළපුව දිස්ත්‍රික්කයේ ඉන්න දෙමළ, මුස්ලිම් ජනතාව වෙනුවෙන් රජයේ දේශපාලඥයින් කථා කරන්න හිටියත් සිංහල අය ගැන කතා කරන්න ඉන්නේ මම විතරයි. අසාධාරණයට විරුද්ධව මම නිතරම නැගී සිටිනවා ඒක නවත්වන්න කාටවත් බැහැ.

මඩකළපුව චෙංකල්අඩි ප්‍රදේශයේ පැරැණි විහාරයක් කෝවිලක් බවට පත්කරන්න ඒකේ කොටසක් කුඹුරක් බවට හදනකොට මම එයට විරුද්ධව විශාල සටනක් කරා. පොලීසිය මට විරුද්ධව උසාවි නියෝග අරගෙන ආවා. මම සටන නැවැත්වුවේ නැහැ. අන්තිමේදී පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුවෙන් එහි කැණීමක් කරා. දැන් බලන්න එතැන රජකාලේ විහාරස්ථානයක් තිබුණ බවට සාධක සොයා ගෙන තියෙනවා. ඉපැරැණි චෛත්‍යක් එතැන මතු උනා. ගමම එදා ඒ සටන කරේ නැත්නම් ඒ පුදබිම විනාශ කරනවා. ජාතිවාදී දේශපාලඥයින් මේවා පිටුපස්සේ ඉන්නවා. අන්තිම එක තමයි 23 වෙනිදා මඩකලපුව මයිලම්බාවා ප්‍රදේශයේ බෝ ගසක් කැපීම මම පොලීසියට දැනුම් දීලා ඒක නවත්වන්න කටයුතු කළා. චෙංකල්අඩි ප්‍රාදේශීය ලේකම් බෝ ගස කපන්න අවසර දීලා. වන සංරක්ෂණ නිලධාරි අවසර දීලා තියෙනවා. ආණ්ඩුව සංහිඳියාව ගැන කථා කරාට සංහිඳියාව තියෙන්නේ සිංහල අයට විතරයි. අනිත් පැත්තෙන් වෙන විනාශයන් නවත්වන්න කවුරුවත් නැහැ. මඩකළපුව දිස්ත්‍රික්කයේ වෙන දැවැන්ත ඉඩම් මංකොල්ලය කාටවත් නවත්වන්න බැහැ.

මෙම නිවාස හදන්න වැව හදන්න එක්සත් රාජධානියේ හේමමාලි බණ්ඩාරනායක මහත්මිය, විශේෂඥ වෛද්‍ය නන්ද ද සිල්වා මහතා සහ එම මහත්මිය, යමුනා කෝණාර මහත්මිය, රීටා පීරිස් මහත්මිය, උපාලි මහත්තව මහතා, මොරිස් මහතා, මලින්ද විජේකෝන් මහතා ඇතුළු ලංකාවේ සහ විදේශ රටවල සිටින මට නිතරම උදව් කරන සියලුම පිංවතුන් සියලු දෙනාටම ස්තුතිවන්ත ‍වෙනවා.

මඩකළපුව දිස්ත්‍රික්කයේ අසාධාරණයට ලක්වූ ජනතාවට ඉදිරියටත් දෙපයින් නැගී සිටවන්නට සහයෝගය ලබාදෙන්න කියන කාරුණික ඉල්ලීමත් සිදුකරනවා.

Sri Lanka builds its future soldier capability around Special Forces, used to great effect against the LTTE insurgency

Sri Lanka is continuing its soldier modernisation plans continuing with the initiatives that it attributes to its success in defeating the LTTE insurgency.

Colonel HP Ranasinghe, Commander Special Forces Brigade, Sri Lanka Army stated, “[The] Special Forces of Sri Lanka rely principally on human skills blended with little equipment and technology. “Skill and will” being the policy due to compelling economic constraints. However, looking into the security challenges of the future, the Special Forces are contemplating upgrading programmes, designed to blend human skill with the “right technology.”

The key unit in recent operations has been the Special Infantry Operations Team (SIOT). The SIOT was developed as a concept by the infantry to fight and defeat the LTTE in sub conventional, guerrilla and counter insurgency warfare. The concept exploited the inherent nature of the infantryman, born and bred in villages and possessing the same attributes as a guerrilla.

The SIOT saw the employment of specially trained infantry teams in four man, eight man and twelve man units as a means of surveillance, target acquisition and a human guidance system for delivery of effective combat power within LTTE controlled areas. The operational range and endurance of these small infantry groups covered a distance 5-6km over a period of four days. With replenishment, some of the teams extended operations to five days depending on circumstances.

The Sri Lankan military attribute the effectiveness of SIOTs to seven main factors; operational endurance of the Soldier including hygiene, nutrition and medical factors; merging with the terrain with improved camouflage; reducing their signature by appearing as locals in terms of their tracks; extending the range of communications; improved power sources, more effective remote control devices and a better night operations capability.

An improvement to rations was achieved simply by innovating using local food to extend operational range, duration and scope. Local solutions to nutrition were applied to ensure that lightweight energy and nutrients could be provided, utilising dried meat with honey as well as yams and tree roots. The expertise of locals in herbal medicine was also studied such as in the treatment of snake bites. This was noted as particularly useful for individuals during escape and evasion.

To enhance operational endurance, caches of food were established, initially for experimental purposes. Due to the lack of proper sealing methods, some items deteriorated and some were sniffed out by animals until the problems were identified and rectified.

Camouflage uniforms initially worn by Special Forces were olive green fatigues which were clearly visible in the jungle as a dark patch when wet and did not blend easily with most of the terrain. As a response, a new camouflage was used that better merged with most surroundings, focusing on a design that was complementary with the bark of trees.

Many tactical problems occurred due to the signature of military boot prints. Experiments were conducted on how to reduce the signature of the boot. Finally a plain rubber sole similar to the slippers used by the locals were selected with significant results.

Communication ranges was often insufficient, with an average range of 45 Km using HF. To overcome this deficiency intensive research was conducted Army with three communications sets employed in a relay method. An extended antenna, dubbed “Slim Jim” was used which extended ranges to 54 km.

Individual hands free communication systems are now being sought as are improved HF communication systems with burst transmission capability for data and a more reliable satellite phone. Low cost commercial mobile telephones were often used to complement and at times supplement radio communications. It was noted that the LTTE extensively utilised commercial off the shelf satellite communications.

The direction of indirect fires was a priority task given to the SIOTs with VHF communications being the primary communication system. Although direct communications connected the SIOT teams with battalion level mortar batteries, access to artillery support was only achieved by relaying target information through an artillery fire coordinator to the gun position.

SIOT teams are being provided with two VHF radio sets and one Sat phone to support this and other tasks and more secure links are also being sought.

Remote control devices were experimented with for years, using commercially available devices produced locally. After modification by the Sri Lanka Army these were regularly used to enhance the effectiveness of ambushes.

Most night operations were confined to ambushes due to insufficient equipment and at times equipment had to be pooled between units. An upgrade plan is currently being contemplated with the aim of improving the ability to conduct movement at night and add a limited night fighting capability, integrated on personal weapons, an area which will also be enhanced with the addition of new day sights to enable precision engagement in an urban environment. Since night vision equipment was used on a scale of one per team, this required team members to follow virtually blind. On most occasions, movement through the jungle was conducted during the day due to this lack of individual night vision devices. The jungle terrain also reduced the efficiency of image intensifiers and use of infra-red devices was detectable, due to the close nature of the terrain and the activeness of the system.

Other improvements will include the introduction of a Light Weight Under Barrel Grenade Launcher fitted to personal weapons on the basis of two per eight man team. The teams currently use 40mm Grenade Launchers as an additional weapon, which enhanced the firepower of the team but was found to be cumbersome.

In terms of navigation, existing weapons are to be upgraded with digital compass fitted on each personal weapon and integrated on day/night sights. Integration of the compass and GPS on individual weapons systems will enable effective navigation whilst preserving the ability to respond effectively to sudden contacts without impeding the carriage and use of personal weapons.

Cheap civilian utility range finders with ranges up to 300 m were used effectively by the LTTE. The Sri Lankan military is considering considering their use on laser designators on the basis of one range finder per team.

Commercial mini-solar equipment to recharge the batteries of the communication sets as well as GPS and SAT phones was also introduced. In operations however this had limited endurance and a more rugged optimised solutions had to be provided.

For Power, interoperable batteries and a common recharging system for equipment are being sought. During recent operations, power was preserved to support operations over a period of three to four days with the use of strict radio discipline, communicating only when required. Sri Lanka is seeking lightweight, interoperable batteries for communications systems, night vision and range finders will also be used to support the support the goals of the reduction of soldier load and overall sustainability.

In operations, lightweight armour providing protection from fragments were preferred, as it supports mobility and flexibility.

Colonel HP Ranasinghe was speaking at IQPC’s Soldier Modernisation Asia 2011.

Advertisements